Bài tập về buông thả và để như-là
- Ngồi thư giản và buông xả, để cho tâm rỗng lặng và thoải mái tự nhiên. Không cần phải cố ép hay gò bó thân tâm theo một phương pháp nhất định nào. Tất cả những gì xảy ra đều đang khởi lên trong điều kiện tự nhiên của chúng, và đang là hoàn hảo.
- Buông xả và có mặt với những gì đang có mặt trong thân tâm. Ta không cần phải tạo dựng lên một đối tượng đặc biệt nào trong tâm để quan sát hay theo dõi. Nếu như ta cố ý chọn lựa một đối tượng nào nhất định, thì đối tượng đó không còn là tự nhiên nữa. Đối tượng của thiền là những gì tự nhiên, đang là, trôi chảy và linh động.
- Ta buông thư toàn thân một cách thoải mái. Và nếu muốn, ta cũng có thể chú ý đến từng phần một trong cơ thể, theo thứ tự từ đầu xuống chân, cảm nhận trọn vẹn mỗi phần và buông thư chúng.
- Thư giản buông xả là điều kiện thiết yếu trong thiền tập.
- Khi thân tâm ta được thư giản, tự động ta sẽ cảm nhận được những gì đang có mặt, mà không cần đến một sự dụng công nào. Lúc đó chỉ còn lại những hoạt động tự nhiên và rõ ràng trong thân tâm. Không cần tìm kiếm hay theo dõi, ta vẫn thấy được hoạt động của hơi thở đang diễn ra, những cảm xúc nào đang có mặt trong thân.
Nhờ buông thư hoàn toàn, mà ta thấy biết không cần một nỗ lực hay cố gắng nào hết. Âm thanh khởi lên, không cố gắng ta vẫn nghe. Một sự căng thẳng trong thân, không tìm kiếm, ta vẫn cảm nhận được…
- Quan sát ở đây có nghĩa là đơn giản lặng lẽ lắng nghe và cảm nhận trọn vẹn những gì đang có mặt trong thân tâm, chứ không phải đi tìm hiểu, phân tích hay theo dõi một đối tượng đặc biệt nào.
Tâm an thì thấy tâm an, tâm bất an thì thấy tâm bất an. Ta cảm nhận sự có mặt của chúng trong thân tâm như thế nào?
- Trong khi quan sát, ta cho phép những gì đang khởi lên trong thân tâm có mặt như nó đang-là. Không can thiệp, không phê phán, không kết luận.
- Chỉ cần lặng lẽ lắng nghe và cảm nhận trọn vẹn chúng cho dù đó là sự bất an. Trạng thái bất an nếu ta chỉ để yên mà thấy thôi, không can thiệp vào thì nó cũng sẽ tự an. Vì đó là luật đến đi tự nhiên của mọi hiện tượng.
- Trong khi ngồi những diễn biến của thân tâm thế nào ta chỉ cần kinh nghiệm như vậy. Không cần suy luận, cũng không cần tìm hiểu ý nghĩa, hoặc xác định giá trị của chúng. Khi ta phân tách, suy luận là ta đã đánh mất thực tại như-là của chúng, và chỉ tiếp nhận qua thành kiến của mình.
- Hãy để cho thực tại thân tâm được như nó đang là, thay vì muốn nó được tốt đẹp hơn, hoàn hảo hơn, theo sự mong muốn của mình.
Ba yếu tố trên – thư giản, quan sát, và để như-là - chúng cùng có mặt chung với nhau. Nếu ta thư giản, buông xả thì tự nhiên ta sẽ thấy ra và quan sát được những gì đang có mặt rất rõ ràng, mà không cần phải có một sự cố gắng hay ép buộc nào. Và khi ta để cho mọi việc có mặt như chúng đang là, cảm nhận nó trọn vẹn, thì ta sẽ tự động buông xả nghỉ ngơi một cách rất tự nhiên.
Trích trong “Đừng lỗi hẹn với thực tại”
Nguyễn Duy Nhiên
