Wednesday, July 1, 2026
Wednesday, June 24, 2026
Chợt Thấy.
Tôi thấy cuộc hội tụ nào rồi cũng vội vàng qua
Tôi thấy ngày mưa về ngang qua những phố xa
Tôi thấy những ngày quen bỗng là năm tháng lạ
Trong mỗi hoàng hôn là ấm áp một bình minh
Buổi ra đi bỗng chợt thấy đã quay về
Trong giọt nước mắt tôi thấy có tiếng cười giòn giã
Tôi thấy cuộc đời dầu chìm nổi vẫn lặng im
Vẫn lang thang theo những vết chân chim
Tôi thấy trong những tan vỡ xưa có chứa chan tình thương mới
Tôi thấy mình hạnh phúc cũng đủ vừa
Trong vạt nắng tôi thấy có những chiều mưa
Trong một áng mây trôi tôi thấy có trăm nghìn khung trời cũ
Tôi thấy cuộc đời yên giữa sóng gió lao xao
Tôi thấy dầu có ra đi cũng chẳng đến một nơi nào
Tôi thấy trong tiếng rong rêu có chiều xưa về nương náu
Ở trong tôi có mặt những nụ cười
Ý chưa khơi, lời không nói, cũng đã hiểu rồi
Dòng sông quê cũ, tôi thấy hạnh phúc ấy vẫn ngàn đời còn nguyên vẹn
Monday, June 22, 2026
chỉ là tiếng nước xao
chỉ là tiếng nước xao
Trong nhà thiền có một bài thơ hài cú của Basho mà dường như ai cũng biết:
Ao cũ
Một con ếch nhảy vào
Tiếng nước xao
Tôi nghĩ, bài thơ ấy cũng diễn tả được một thái độ tỉnh thức của ta trong thiền tập. Nó chỉ cho ta cách quay nhìn lại chính mình.
Ao cũ là một biểu tượng cho thân tâm của ta. Nó bao giờ cũng có mặt ở đó. Ta hãy trở về quan sát thân tâm mình với một cái thấy chân thật tự nhiên, một thái độ tiếp nhận, không phán xét.
Chiếc ao ấy có yên tĩnh hay ồn ào, lộng gió hay lặng yên, đẹp hay xấu, thì vẫn là vậy: một ao xưa cũ.
Một con ếch nhảy vào. Có một việc gì đó xảy ra trong thân tâm. Một lo nghĩ, một cảm xúc khởi lên. Ta nhớ lại những ký ức đã qua, và những phiền não bắt đầu nảy sinh. Ta suy nghĩ về ngày mai, với những lo lắng và trăn trở.
Tiếng nước xao! Thân tâm ta xao động! Khi thân tâm bất ổn, ta thường dễ bị cuốn theo cảm xúc và phản ứng theo chúng - thất vọng, sợ hãi, sân hận - và cơ thể trở nên căng thẳng và mệt mỏi.
Ta hãy quan sát và lắng nghe. Cho phép những gì xảy ra được xảy ra tự nhiên. Không can thiệp. Mặt nước xao động thì nó xao động, yên xuống chỗ này rồi xao động chỗ kia. Cảm xúc dễ chịu, khó chịu, thay phiên nhau đến và đi, đôi khi chúng hoà quyện với nhau.
Ngồi yên và lắng nghe chính mình, và ta sẽ chợt khám phá ra rằng, tất cả không là gì hết, chỉ là tiếng nước vang! Chiếc ao cũ vẫn muôn đời tĩnh lặng.
— Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên
Tuesday, June 16, 2026
Vị thiền sư và chiếc chụp đèn
Vị thiền sư và chiếc chụp đèn
Ông Joseph Goldstein kể, có lần trong một khóa tu ở Trung tâm Insight Meditation Society, ông đi kinh hành bên ngoài tòa nhà chính. Trong khi đi, ông liếc nhìn
lên cửa sổ tầng trên và thấy vị Thầy của mình đang đứng đó quan sát ông. Khi
thấy Thầy mình đứng nhìn, ông thẳng người lên và bắt đầu đi thật chậm, cố gắng
tỏ ra mình có chánh niệm trong mỗi bước chân, vì biết rằng vị Thầy đang quan
sát.
Hình ảnh của vị Thầy đang đứng nhìn đã kích động siêu ngã (Freud's superego) của ông Joseph, ông cảm thấy khá lúng túng và ý thức về những hành động của mình. Ông cố tình bước đi thật chậm, tới lui trong khoảng nửa giờ, cố gắng hết sức để tỏ ra là mình đang rất có chánh niệm.
Friday, June 12, 2026
Thursday, June 11, 2026
Chỉ có một Pháp
Chỉ có một Pháp
Khi có ai hỏi tôi rằng phương pháp thực tập của tôi là gì? Tôi đáp, "Pháp môn của tôi là buông xả, không nắm bắt."
Phương pháp thực tập thật ra chỉ đơn giản có vậy: buông xả, không nắm bắt, có những lúc tôi ý thức rằng mình đang bị dính mắc, và rồi không bị dính mắc, và cứ như vậy.
Mặc dù phương pháp nào tôi sử dụng để thực hiện được điều ấy thì có thể thay đổi luôn: có khi tôi cảm thấy mình cần phải giữ tâm mình ở yên trên hơi thở; có những lúc khác tôi lại thấy thích hợp với an trú tâm mình trong một ý thức trống không và rộng mở hơn; đôi khi tôi lại cảm thấy muốn khai mở và tiếp xúc với những năng lượng trong thân qua phương pháp quán toàn thân (body scan). Những phương pháp ấy được hướng dẫn bằng trực giác, hoàn toàn không gián đoạn, tất cả như là một với nhau.
Friday, June 5, 2026
Wednesday, June 3, 2026
Bình yên trong bốn mùa
Bình yên trong bốn mùa
Tôi nhớ câu chuyện của thiền sư Huyền Sa. Một hôm thiền sư Huyền Sa đang ngồi
trong thất, có một vị thị giả đứng hầu cạnh bên. Huyền Sa nhìn xuống nền thất
thấy có một điểm trắng, ngài hỏi vị thị giả: "Ông có thấy điểm trắng ấy
không?" Vị thị giả thưa: "Dạ con có thấy!" Ngài bảo: "Ta thấy, ông cũng thấy,
vậy tại sao có người ngộ, có người không ngộ?"
Có lẽ mục đích của thiền tập là vậy, không phải để ta
thấy được một cái gì, hoặc những ảnh tượng huyền bí, xa vời, mà là để ta có
được cái thấy như ngài Huyền Sa, như của Krishnamurti. Một ngọn núi, một hoàng
hôn, một giọt nắng... có thể đưa ta về với sự sống đang có mặt trong giờ phút
hiện tại.
Nó giúp ta đi, đứng, nằm, ngồi, lắng nghe, cười nói,
làm những công việc hằng ngày với trọn con người của mình. Giúp ta sống một
cuộc đời bình thường bằng những "kinh nghiệm phi thường" nhưng cũng rất tự
nhiên.
Đôi khi khổ đau là nguyên liệu
Bạn biết không, đôi khi chúng ta cần phải va chạm với khổ đau mới ý thức được
những hạnh phúc bình thường nhưng thật nhiệm mầu ấy. Khi còn nhỏ, đứa con gái
bị bệnh, tôi phải vào nhà thương ở với nó trong mấy tuần.
Mỗi buổi chiều đứng trong phòng bệnh, tôi thường bồng
nó nhìn ra ngoài kia cửa sổ, có ánh nắng hoàng hôn nhuộm vàng mặt hồ, xa xa
thành phố bắt đầu lên đèn. Không gian ngoài kia sau khung cửa kính tuy gần
gũi, nhưng đối với tôi thấy xa xôi. Lúc ấy, tôi muốn được đi ra ngoài, bước
những bước chân thật bình thường, tự do như tất cả mọi người khác.
Tôi nhìn xuống đường, thấy những người đi bộ hối hả
qua lại. Tôi không hiểu họ có ý thức được rằng họ đang có tự do chăng! Hay lại
sống trong quên lãng, bỏ đi những hạnh phúc trước mắt, rồi vội vã đeo đuổi một
ước mơ nào đó mà có lẽ họ sẽ không bao giờ có.
Trải nghiệm được điều ấy, giúp tôi khám phá ra rằng,
tự do không phải tùy thuộc vào hoàn cảnh, mà do ở nhận thức và cái thấy của
mình. Chúng ta có thể đi được khắp nơi, làm được mọi chuyện, nhưng vẫn không
bao giờ cảm thấy mình tự do.
Bình yên trong bốn mùa
Đứng ngoài hiên nhà tôi ngửi thấy mùi củi cháy thoảng trong không khí, quyện
trong những làn khói bốc lên từ lò sưởi nhà hàng xóm. Phía dưới sân, vài con
sóc chạy lòng vòng theo các gốc cây, chăm chỉ tha những hạt trái khô, chôn dấu
cho một mùa đông sắp đến.
Nhớ có lần đọc được câu này, "Hãy ôm trọn những khổ
đau, tăm tối của cõi ta bà này, cùng với những hạnh phúc và bình an của cuộc
đời. Đừng sợ hãi, đừng phân biệt! Người dũng sĩ làm được chuyện ấy mới có khả
năng thưởng thức được trọn vẹn hương vị của tách trà."
Mỗi khi nâng lên một tách cà phê nóng trong hai tay, tôi thấy bốn mùa về thật bình yên.
— Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên
Saturday, May 30, 2026
Wednesday, May 27, 2026
một sự an vui tự nhiên
một sự an vui tự nhiên
Tôi thích đọc những đoạn văn ngắn của Krishnamurti, ông có một lối viết nhẹ nhàng và thường chen vào đó những cảm xúc của ông về thiên nhiên. Ông có một cái nhìn rất sâu sắc, thấy được sự kỳ diệu của sự sống trong những sự việc tầm thường hằng ngày: một con đường đất bụi, một buổi sáng mưa, một chiếc lá mùa thu hay một buổi chiều nhiều mây.
Thursday, May 21, 2026
Đừng nên giữ lại
Nếu bạn là một nhà văn, nhà thơ, hay một người thích sáng tác, tôi xin tặng bạn lời khuyên sau đây của bà Annie Dillard. Bà Dillard là một tác giả nổi tiếng, từng được trúng giải thưởng Pulitzer Prize về văn chương.













