Thursday, May 19, 2022

trên núi chớ tìm non



Trên núi chớ tìm non

Căn lều của tôi nằm bên dưới một rặng thông có cành lá phủ thấp. Nơi này buổi tối ấm, buổi trưa mát. Ngoài cửa lều là một khoảng không gian mênh mông, nhìn xuống bên dưới một triền đồi cao. Phía bên kia là không gian bao la của trời biển, rộng mở, ôm mấy từng mây cũng đủ vừa.

    Ðêm qua trời sáng trăng. Khuya trên con đường về chiếc lều nhỏ, tôi thấy núi rừng núi hùng tráng, huyền bí dưới ánh trăng. Tu viện đã ngủ yên sau thời công phu tối. Tiếng chuông mõ lặng im. Tôi nghe tiếng chân mình lao xao trên bụi đất. Trên cao, khung trời lóng lánh ngàn sao như thấp xuống thật gần. Dãy ngân hà nằm vắt ngang bầu trời khuya như một vạt mây xám. Sáng nay Thầy rủ tôi xuống cốc uống trà. Tách trà thật ngon, Thầy bảo trà này được ướp bằng ánh trăng!

    Mấy hôm ở đây, ngày nào cũng nắng đẹp. Những khi đi dưới tàng cây đan mộc to cao vút, khuất lấp ánh nắng mặt trời, tôi thấy mát lạnh. Có lần đang đi dạo một mình ven triền núi, tôi thấy mây từ ngoài biển đột nhiên kéo nhanh vào từng lớp như sương mù, bay ngang qua rừng đan mộc, thấm vào áo, vào tóc, vào mặt tôi, lạnh buốt. Tôi nhớ hai câu thơ của một thiền sư:

Thân tại hải trung hưu mích thủy

Nhật hành lãnh thượng mạc tầm sơn

Thân ở biển khơi thôi tìm nước

Ngày đi trên núi há tìm non.

Phải cần bao nhiêu bước?

Trong đạo Phật có nói về lý vô tác, nothing to be done, đôi khi cũng còn được gọi là vô nguyện, nothing to be attained. Vô tác có nghĩa là không có gì cần được tạo tác nữa, không có gì cần được thực hiện thêm nữa. Thật vậy, nếu như ta đang ở giữa biển khơi mà đi tìm nước, hay lang thang đi trên núi mà cứ tìm non, thì mình thật là vô lý

    Có lần thiền sư Tejaniya hỏi các thiền sinh rằng, “Quý vị có ai biết rằng đi từ phòng của mình lên đến thiền đường, quý vị phải cần bao nhiêu bước không?” Các thiền sinh có vẽ bối rối, không biết trả lời như thế nào. Ngài Tejaniya đáp, “Quý vị chỉ cần có một bước thôi, bước này trọn vẹn rồi đến bước kế tiếp.” Thật ra thì bước chân tới cũng vẫn chỉ là một bước chân này thôi, nơi nào ta đang đến cũng chỉ có thể là bây giờ và ở đây. Nếu như con đường ta đi chỉ cần có một bước chân, thì ta có cần phải cố gắng gì lắm không?

    Tôi nghĩ nhờ có thái độ vô cầu mà ta có thể thật sự có mặt được với những gì đang xảy ra, không tìm kiếm hoặc bắt nó phải là một cái gì khác hơn, theo ý mình.

Hiển lộ khi điều kiện đầy đủ.

Tu viện nằm trên núi cao nên bầu trời rất trong! Những buổi sáng trời còn khuya chúng tôi đi xuống thiền đường. Sau thời công phu, mặt trời chưa lên nhưng chân trời đã bắt đầu hồng sáng. Tôi thường ra ngoài hiên ngồi. Nơi tôi ngồi trên cao nhìn xuống xa xa tận bên dưới là một vịnh biển xanh, vây quanh là núi và rừng cây đan mộc già trăm tuổi.

    Một không gian trời và nước mênh mông.Tôi ngồi ở giữa chừng không, trên cao là bầu trời xanh trong, bên dưới là một đai dương xa tít đến tận chân trời. Tôi nhắm mắt buông thả trong nắng mới bình minh lên rất nhẹ sau dãy núi xa. Không biết thời gian bao lâu, tôi chợt cảm thấy có những làn gió mát lạnh lùa vào! Mở mắt ra tôi thấy chung quanh mình toàn là mây.

    Tôi đang ngồi trong mây và trên mây. Tôi nhìn xuống phía dưới, bây giờ là một vùng mây dầy kín che khuất biển. Mây xuất hiện từ lúc nào giữa không trung! Có những làn mây bay vào thiền đường, mây trôi rất nhanh, lướt xuyên qua tôi làm thành những làn gió mát lạnh.Tôi không biết mây từ đâu đến, dường như nó chỉ xuất hiện từ giữa một không trung trống không! Ngày xưa, tôi cứ nghĩ mây phải từ một nơi nào đó bay về, nhưng giờ tôi khám phá rằng mây chỉ hiện ra mà thôi.

    Tôi chợt nghĩ đến một sự an lạc trong thiền tập cũng vậy! Khi điều kiện đầy đủ thì nó hiển lộ ra thôi. Nó không đến từ một nơi nào hết. Nó có mặt khi ta cho phép mình có một không gian, để thấy rõ mỗi việc xảy ra là một sự vận hành tự nhiên. Ta không nhất thiết cần làm gì để tạo cho mình một sự an lạc. Nó chỉ biểu hiện ra thôi.

Trên núi há tìm non.

Bây giờ, nơi tôi ngồi trong căn phòng nhỏ, không có trăng sao, không có trời biển, không có một cảm giác mát lạnh nào của mây. Nhưng tôi cũng vẫn có thể tiếp nhận và thấy rõ những cảm thọ nào đang có mặt trong giờ phút này. Cũng vẫn chỉ là một cái biết rộng mở đó thôi.

    Tôi biết rằng tâm mình tự nó sẽ được yên, nếu như tôi biết buông thả những nỗ lực không cần thiết và sự mong cầu của mình, trong khi ngồi. Như một chiếc lá nhẹ buông, nó có cần một nỗ lực nào không…

Giác ngộ là một sự cố gắng

nhưng không hề có chút ham muốn

Mặt nước trong xanh đến tận đáy hồ

một con cá bơi lội thong dong như cá

Bầu trời trong xanh thênh thang vô cùng tận

một con chim bay lại tự tại như chim

−  Đạo Nguyên

    Tôi nghĩ, những cuộc tầm đạo thường ít khi dẫn ta đến gặp chân lý, nhưng nó giúp ta tỉnh ngộ ra rằng, chân lý bao giờ cũng đang có mặt ở nơi đây.

    Chúng ta nên thôi tìm kiếm và hãy bắt đầu với những gì mình đang có. Như cá thong dong trong nước, chim tự tại trong bầu trời. Nó sẽ biểu hiện khi điều kiện thích hợp và đầy đủ. Ta biết mình cũng cần đến những sự dụng công và cố gắng, nhưng đừng để những ham muốn, mong cầu làm trở ngại cái thấy của mình. Ngày đi trên núi há tìm non…

— Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên


free hit counter

Thursday, May 12, 2022

không tiếng nước xao

không tiếng nước xao


Có một vị thiền sư, một hôm ông gửi thư mời những thân hữu và các thiền sinh đến xem ông biểu diễn về môn thiền bắn cung (zen archery).
    Hôm ấy là một ngày thật đẹp, ông tổ chức buổi biểu diễn ngoài trời. Tấm bia được đặt ở phía cuối một sân cỏ rộng dài, và phía bên kia là biển. Chuông trống nổi lên, vị thiền sư bước ra sân, ông dừng lại cầu nguyện trước một bàn thờ nhỏ. 
    Ông quay sang cúi chào mọi người, rồi trang trọng mặc vào một chiếc áo lụa màu trắng. Vị thiền sư mở một chiếc hộp đen dài và lấy ra một chiếc cung, bình thản điều chỉnh lại độ căng của dây cung. Sau đó, ông ngồi xuống trong tư thế thiền, để cây cung trên đùi mình, và nhắm mắt lại. Mọi người đều im lặng cùng ngồi thiền với ông.

Thursday, May 5, 2022

Đừng làm gì hết, hãy ngồi yên

Đng làm gì hết, hãy ngồi yên

Nhiều năm trước, tôi có dịch một quyển sách viết về thiền tập của bà Sylvia Boorstein. Quyển sách có một tựa đề rất thú vị là “Don’t just do something, sit there”, đừng chỉ làm một cái gì đó, hãy ngồi yên. Cái tựa đề đó nghe hơi lạ, và nó cũng làm đề tài cho một số người mang ra trêu đùa. Như tranh biếm họa dưới đây.

 

Tuesday, April 26, 2022

Tảng đá có nặng không?

tảng đá có nặng không?

Có lần Ngài Ajahn Chah đi dạo với các đệ tử của mình. Ngài chỉ vào một tảng đá thật to bên đường và hỏi: “Các thầy thấy tảng đá đó có nặng không?” Các đệ tử nhìn tảng đá to lớn ấy và trả lời: “Dạ thưa, nó rất nặng.” Ajahn Chah mỉm cười nói, “Nó đâu có nặng, nếu như ta đừng cố gắng mang vác nó lên!”

Friday, April 22, 2022

Bất hại

Bất hại

Một người bạn của tôi, sau mấy năm sống ở Nepal và Ấn Ðộ, trở về vào năm 1973, đã chia sẻ như sau: "Nếu tôi không thể làm gì hữu ích cho cuộc đời, thì ít ra tôi cũng sẽ cố gắng bớt gây tổn hại chừng nào tốt chừng ấy".
    Tôi đã bị truyền lây bởi ý niệm về bất hại, ahimsa, ngay lúc ấy tại nơi phòng khách của tôi. Và tôi không bao giờ quên được giây phút đó. Mặc dù tôi cũng đã từng được nghe nói về thuyết bất bạo động trước đó rồi. 

Tuesday, April 19, 2022

Khi tôi cần bạn lắng nghe



 

Biết lắng nghe là một phương pháp tu học có năng lượng chuyển hóa nhiệm mầu. Thật ra, khi ta ngồi lắng nghe một người bạn chia sẻ một khó khăn hay muộn phiền nào đó, ta cũng chỉ làm phương tiện để giúp người bạn ấy quay nhìn lại chính họ mà thôi.  Điều mà ta có thể đóng góp cho người bạn là sự thinh lặng và tấm lòng rộng mở, không phê phán của chính mình.

Thursday, April 14, 2022

Đào lý vẫn đơm hoa

đào lý vẫn đơm hoa

Basho là một vị thiền sư thi sĩ Nhật Bản sống vào thế kỷ thứ 17, và ông cũng được công nhận như một nhà thơ Haiku nổi tiếng nhất của mọi thời đại.
    Có lần, Basho chia sẻ về nghệ thuật làm thơ của mình như sau, “Trong khi viết, ta đừng để mình bị ngăn cách với thực tại, dầu chỉ là một khoảng cách mỏng như một sợi tóc. Ta chỉ có thể hiểu được cây thông từ ngay chính cây thông, ta chỉ có thể học cây trúc từ chính ngay cây trúc… và cái thấy ấy tự nó sẽ sáng tạo nên bài thơ của mình.”

Sunday, April 10, 2022

Bài kinh từ cây cải bắp

Bài kinh từ cây cải bắp


Có lần tôi tu tập tại thành phố Bernares, ở Ấn độ, trong một tu viện nằm giữa một bên là trạm xe buýt và một bên là ga xe lửa.  Ngay giữa một nơi xô bồ và náo nhiệt này, có một miếng vườn rất nhỏ, chưa đến một mét vuông.
    Một hôm tôi ngồi ở ngoài, cạnh bên những mảnh cỏ có vài cây ấy, tôi chợt nhận thấy trong miếng vườn nhỏ có một cây bắp cải đang mọc. Và trong giây phút ấy, bổng dưng tôi có một kinh nghiệm rất kỳ diệu và sâu sắc.  Ngồi đó, chỉ nhìn vào cây bắp cải ấy, tôi chợt ý thức được rất rõ sự đồng nhất của mình với nó!

    Tôi thấy rõ được những năng lượng của đất trời đang tụ hội lại với nhau, theo một hình thể đặc biệt, vào một thời điểm nhất định, với những hình tướng, những màu sắc biến đổi, cùng phối hợp với nhau, chúng được khởi lên, sanh ra, già đi, và rồi hư hao, hoại diệt.

Monday, April 4, 2022

ngoài hiên cốc mây




 

Tôi đứng ngoài hiên cốc, nhìn xuống phía dưới kia là một thung lũng rộng, mênh mông đất trời.  Xa xa là những cánh đồng cỏ xanh vàng trải dài tít đến tận bìa rừng.  Sáng nay trời không có sương mù, tôi có thể nhìn được những làn mây trắng mỏng vướng ngang các ngọn đồi chập chùng ở cuối chân trời.  Đứng đây nhìn xuống, tôi thấy một không gian thênh thang xanh mát.  Xa xa, có một xóm nhà vách đá, mái ngói đỏ nằm xinh xắn giữa một cánh đồng cỏ ngút ngàn.

Friday, April 1, 2022

Biết thương yêu.

 Biết thương yêu.

Biết thương yêu.

Trong cuộc đời này, dầu bận rộn đến đâu chúng ta cũng có thì giờ để lo cho nhau. Bản chất của mỗi chúng ta bao giờ cũng biết thương yêu, chỉ cần mình biết cẩn trọng và bước chậm lại thôi. Sự bận rộn có thể khiến ta làm ngơ trước những khổ đau. Đôi khi chỉ cần ở một người biết dừng lại thôi.

Monday, March 28, 2022

Tỉnh thức là tâm yên nghỉ

Tỉnh thức là tâm yên nghỉ

Khi trung tâm Insight Meditation Society mới mở, một trong những người hướng dẫn, Steve Armstrong, có làm một tờ quảng cáo nhỏ đùa chơi, trong ấy anh có đăng một câu châm ngôn thật tuyệt: "Thà ngồi yên không làm gì hết, còn hơn là hoang phí thời giờ của bạn." Mặc dù câu châm ngôn của anh đã không được đăng trên tờ quảng cáo thật sự, nhưng nó đã diễn đạt rất chính xác về mục đích của thiền tập.
    Thật sự là vậy, chúng ta thực tập chánh niệm, thiền quán là học cách không làm gì hết, để khỏi hoang phí thời giờ, cũng như sự sống của mình. Chúng ta tập không hành xử theo tập quán và thói quen, không làm những hành động có khuynh hướng tạo khổ đau cho ta và kẻ khác. 

Wednesday, March 23, 2022

Bước vô thấy Phật

bước vô thấy Phật

Chúng ta có thể học hỏi được rất nhiều từ những gì đang có mặt trong ta, cũng như trực tiếp từ sự sống chung quanh mình. Chỉ cần mình biết đơn giản chú tâm để thấy được những gì đang thật sự có mặt.
    Chúng là tiếng nói rất khẽ của những cánh đồng xanh chạy dài, của một đại dương bao la xanh biếc, của bầu trời mênh mông, của chiếc lá rơi thật khẽ khàng, của những hạt cát trong sa mạc nóng cháy... nếu chúng ta biết lắng nghe.

Monday, March 14, 2022

Bài Nói Chuyện - Con Đường Chuyển Hóa



01 - Bài chia sẻ "Tiến Trình Chuyển Hóa"

Khóa tu "Con đường chuyển hóa".

Tháng 3, 2022 tại Trung Tâm Thuận Pháp. Houston, Texas.





02 - Bài chia sẻ "Con Đường Chuyển Hóa"

Khóa tu "Con đường chuyển hóa".

Tháng 3, 2022 tại Trung Tâm Thuận Pháp. Houston, Texas.





03 - Bài chia sẻ "Âm thanh của một bàn tay."

Khóa tu "Con đường chuyển hóa".

Tháng 3, 2022 tại Trung Tâm Thuận Pháp. Houston, Texas.


free hit counter