Bình yên trong bốn mùa
Tôi nhớ câu chuyện của thiền sư Huyền Sa. Một hôm thiền sư Huyền Sa đang ngồi
trong thất, có một vị thị giả đứng hầu cạnh bên. Huyền Sa nhìn xuống nền thất
thấy có một điểm trắng, ngài hỏi vị thị giả: "Ông có thấy điểm trắng ấy
không?" Vị thị giả thưa: "Dạ con có thấy!" Ngài bảo: "Ta thấy, ông cũng thấy,
vậy tại sao có người ngộ, có người không ngộ?"
Có lẽ mục đích của thiền tập là vậy, không phải để ta
thấy được một cái gì, hoặc những ảnh tượng huyền bí, xa vời, mà là để ta có
được cái thấy như ngài Huyền Sa, như của Krishnamurti. Một ngọn núi, một hoàng
hôn, một giọt nắng... có thể đưa ta về với sự sống đang có mặt trong giờ phút
hiện tại.
Nó giúp ta đi, đứng, nằm, ngồi, lắng nghe, cười nói,
làm những công việc hằng ngày với trọn con người của mình. Giúp ta sống một
cuộc đời bình thường bằng những "kinh nghiệm phi thường" nhưng cũng rất tự
nhiên.
Đôi khi khổ đau là nguyên liệu
Bạn biết không, đôi khi chúng ta cần phải va chạm với khổ đau mới ý thức được
những hạnh phúc bình thường nhưng thật nhiệm mầu ấy. Khi còn nhỏ, đứa con gái
bị bệnh, tôi phải vào nhà thương ở với nó trong mấy tuần.
Mỗi buổi chiều đứng trong phòng bệnh, tôi thường bồng
nó nhìn ra ngoài kia cửa sổ, có ánh nắng hoàng hôn nhuộm vàng mặt hồ, xa xa
thành phố bắt đầu lên đèn. Không gian ngoài kia sau khung cửa kính tuy gần
gũi, nhưng đối với tôi thấy xa xôi. Lúc ấy, tôi muốn được đi ra ngoài, bước
những bước chân thật bình thường, tự do như tất cả mọi người khác.
Tôi nhìn xuống đường, thấy những người đi bộ hối hả
qua lại. Tôi không hiểu họ có ý thức được rằng họ đang có tự do chăng! Hay lại
sống trong quên lãng, bỏ đi những hạnh phúc trước mắt, rồi vội vã đeo đuổi một
ước mơ nào đó mà có lẽ họ sẽ không bao giờ có.
Trải nghiệm được điều ấy, giúp tôi khám phá ra rằng,
tự do không phải tùy thuộc vào hoàn cảnh, mà do ở nhận thức và cái thấy của
mình. Chúng ta có thể đi được khắp nơi, làm được mọi chuyện, nhưng vẫn không
bao giờ cảm thấy mình tự do.
Bình yên trong bốn mùa
Đứng ngoài hiên nhà tôi ngửi thấy mùi củi cháy thoảng trong không khí, quyện
trong những làn khói bốc lên từ lò sưởi nhà hàng xóm. Phía dưới sân, vài con
sóc chạy lòng vòng theo các gốc cây, chăm chỉ tha những hạt trái khô, chôn dấu
cho một mùa đông sắp đến.
Nhớ có lần đọc được câu này, "Hãy ôm trọn những khổ
đau, tăm tối của cõi ta bà này, cùng với những hạnh phúc và bình an của cuộc
đời. Đừng sợ hãi, đừng phân biệt! Người dũng sĩ làm được chuyện ấy mới có khả
năng thưởng thức được trọn vẹn hương vị của tách trà."
Mỗi khi nâng lên một tách cà phê nóng trong hai tay, tôi thấy bốn mùa về thật bình yên.
— Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên
