Thursday, September 16, 2021

mấy dặm không mây

 mấy dặm không mây


Buổi tối qua khi tôi ra về trời cũng đã thật khuya! Bước ra ngoài, tôi thấy trăng vằng vặc sáng trên đầu. Con đường nhỏ tôi đi có ánh trăng đổ dài bóng cây. Không gian trời thu trong và mát lạnh. Những nốt nhạc lời thơ vẫn còn nhẹ rơi. Nhạc và thơ bao giờ cũng mang lại cho cuộc đời những niềm vui nho nhỏ bạn hả!

    Sáng nay dậy sớm, pha một tách cà phê, ra ngồi sau nhà. Những giọt sương vẫn còn đọng trên lá cỏ. Không khí lạnh buổi sáng làm tách cà phê sáng nay của tôi thấy ấm hơn. Sáng nay, tôi muốn chia sẻ với bạn về vấn đề hạnh phúc.

Khi chung quanh là những khó khăn

Vào tuổi bây giờ, tôi nghĩ, hạnh phúc không còn có thể nằm trên mây hoặc là ở một nơi xa xôi nào đó. Hạnh phúc, tôi nghĩ, là một buổi sáng ngồi yên, là được nhìn một tia nắng lung linh vướng trong hạt sương, là pha một tách cà phê thơm uống cùng lá và mây. Là cứ mở lòng ra với những gì đang có mặt trong cuộc sống mình.

    Có một người bạn đọc những bài tôi viết về mùa thu bên này, cái đẹp của thiên nhiên, có thể mang ta trở về thực tại an vui. Chị ấy chia sẻ,

    " 'Có thực mới vực được đạo'. Khi mà người ta vẫn còn đang nghèo đói, vẫn còn đang bị cuốn vào vòng bon chen để sinh tồn, vẫn còn đang phải đối phó với thiên nhiên khắc nghiệt và lòng người khó lường, liệu họ có còn muốn mở rộng lòng mình, có đủ tĩnh lặng để hướng về thiên nhiên. Khi mà xung quanh họ chỉ là những khu nhà cao tầng chọc trời, là nắng cháy da cháy thịt, là những bóng đèn đô thị che lấp ánh trăng, là những con đường bê tông cứng nhắc lấp đi những băi cỏ xanh và cánh chuồn chuồn thời thơ ấu? Tìm đâu được một chiếc lá mùa thu với mầu sắc của chính mình?"

    Tôi cảm thông với những chia sẻ của chị. Có thực mới vực được đạo. Phải có một điều kiện tương đối đầy đủ nào đó rồi thì người ta mới dễ có thể nghĩ đến những chuyện khác được, như ngồi ngắm nhìn chiếc lá mùa thu, thưởng thức một bài thơ, hay một ánh trăng khuya...

Tình thương là sự tỉnh thức của con tim.

Nhưng tôi cũng muốn chia sẻ rằng, sự thật là đời sống vật chất có thể là đầy đủ, nhưng không phải ai cũng sẽ có hạnh phúc, hay có thể tiếp xúc được với cái đẹp của cuộc sống. Bạn biết không, những vội vã, bon chen và khó khăn thì dường như trong hoàn cảnh nào, nơi đâu cũng có.

    Cuộc sống bao giờ cũng vẫn có những căng thẳng, những bận rộn, những tranh dành, lo âu và mệt mỏi...  mà chúng cũng dễ "che lấp đi những băi cỏ xanh và cánh chuồn chuồn thời thơ ấu", và rồi ta cũng không còn "tìm đâu được một chiếc lá mùa thu với mầu sắc của chính mình" nữa!

    Ở nơi tôi ở, vào mùa thu người ta theo nhau lái xe lên núi để xem lá đổi màu. Người ta rủ nhau đi thật sớm để tránh nạn kẹt xe trên núi. Đáng lẽ mùa thu giúp ta chẫm rãi và dừng lại, vô tình ta lại trở nên vội vã, bị thúc hối và căng thẳng hơn. 

    Và chị cũng chia sẻ thêm về sự cần thiết của một trái tim rộng mở,

    " ...cuộc sống là vậy, nhưng tôi cảm thấy mỗi người chúng ta cũng là một tuyệt tác thiên nhiên ấy chứ, sao không cùng đi bên nhau như trong rừng từ biển ái vậy, tuy không thể tạo oxy cho lá phổi như cây cỏ, nhưng tấm lòng sưởi ấm trái tim nhân loại rất nhiều."

    Tôi cũng tin như vậy, những yếu tố hạnh phúc nơi nào cũng có mặt, dù bên này hay ở bên kia. Đừng đặt ra và tìm cầu một lý tưởng nào hết, chỉ cần sự tỉnh thức của con tim. Thầy Ajahn Sumedho có chia sẻ như vầy.

    “Chúng ta phải bắt đầu ngay nơi mà mình đang có mặt. Lẽ dĩ nhiên, chúng ta cũng có thể tưởng đến những điều kiện hoàn hảo, lý tưởng nào đó, người khác nên cư xử như thế nào. Nhưng nhiệm vụ của ta không phải là tạo ra một lý tưởng đặc biệt nào hết. Bổn phận của ta là thấy rõ được đó là gì, và rồi học hỏi từ cuộc sống như nó đang là. Đối với sự tỉnh thức của con tim, thì bất cứ điều kiện nào có mặt cũng đều là đủ tốt.”

Mở lòng ra để chia sẻ và tiếp nhận.

Chúng ta hãy bắt đầu bằng những việc làm bình thường và gần gũi với mình nhất, vì dầu bất cứ trong hoàn cảnh nào chúng ta bao giờ cũng có một cái gì đó chân thật, dầu nhỏ nhặt đến đâu, để chia sẻ.

    Như một giọt nắng trong sáng, như một bông hoa tỏa hương cho cuộc đời, như một nén trầm thơm, sẽ được gió cuốn đi chan hòa và chia sẻ cho biết bao nhiêu người khác. Và tôi nghĩ, đó là phương cách Phật dạy để chúng ta có được hạnh phúc: làm những việc bình thường với một tâm trong sáng và rộng lượng.

    Ta đâu cần phải tìm cầu một lý tưởng nào, chỉ cần lắng yên và có mặt thôi phải không bạn. Sống trong cuộc đời nhiều khi điều mà ta cần làm là mở lòng mình ra để cảm nhận và lắng nghe thôi.

    Ở rừng núi, đêm thật tối và trăng sao thật sáng. Trên cao, ngàn sao chi chít vụn vỡ làm sáng tỏ một dãy thiên hà.

Ngàn nước ngàn trăng hiện

Trong cuộc sống chúng ta thường khép kín mình lại, vì sợ rằng mở rộng lòng ra cũng có nghĩa là ta sẽ tiếp nhận khổ đau. Nhưng nếu ta mở lòng ra với một tâm trong sáng, không vướng mắc, chia sẻ và tiếp nhận tình thương, thì đó lại là một việc hoàn toàn khác. Vì luật tự nhiên là ta sẽ nhận lại được những gì mình ban ra. Khi tình thương càng rộng thì hạnh phúc của ta lại càng lớn. 

    Trong nhà thiền, tâm được ví như một vầng trăng trong sáng, toả chiếu giữa bầu trời rỗng lặng. Trăng không hề đòi hỏi hay ra điều kiện gì ở nơi người nhận, nó tĩnh lặng và soi chiếu tất cả. Thế thôi!

    Mặt trăng chỉ tỏa sáng. Nó không hề có mục đích muốn mang lại lợi ích cho bất kỳ ai, hoặc làm cho họ được hạnh phúc. Chỉ là sự cởi mở và chia sẻ tự nhiên. Và nơi nào có nước thì vầng trăng ấy biểu hiện.

Thiên giang hữu thủy thiên giang nguyệt

Vạn lý vô vân vạn lý thiên.


Ngàn sông ngàn nước ngàn trăng hiện,

Mấy dặm không mây mấy dặm trời.

Trần Thái Tông

 Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên

free hit counter

Monday, September 13, 2021

Chỉ có một Pháp

 Chỉ có một Pháp


Khi có ai hỏi tôi rằng phương pháp thực tập của tôi là gì? Tôi đáp, "Pháp môn của tôi là buông xả, không nắm bắt."

    Phương pháp thực tập thật ra chỉ đơn giản có vậy: buông xả, không nắm bắt, có những lúc tôi ý thức rằng mình đang bị dính mắc, và rồi không bị dính mắc, và cứ như vậy.

Thursday, September 9, 2021

lắng yên

 lắng yên


Trong kinh Phật có danh từ Đế thính, tức là lắng nghe một cách thật lòng, chú tâm và không thành kiến hay phê phán. Tôi nghĩ một trong những yếu tố của Đế thính là sự tĩnh lặng. Vì khi trong ta có một sự thinh lặng, lắng yên mình mới có khả năng nghe, và thấy, được những gì đang thật sự có mặt.

    Có lẽ đức bồ tát Quán Thế Âm cũng nhờ lắng thật yên, thinh lặng, mà ngài có thể nghe được hết nỗi khổ của mọi loài. 

Monday, September 6, 2021

cũng vẫn là hiện tại

cũng vẫn là hiện tại

Trong thiền tập, chúng ta thường được nhắc nhở biết sống trong hiện tại, đừng để tâm bị trôi dạt về quá khứ hoặc lôi cuốn vào tương lai. Vì khi tâm mình bị trôi lăn về quá khứ hoặc hướng đến tương lai, là ta đang đánh mất đi thực tại này.
    Thật vậy! Nhưng tôi nghĩ việc ấy cũng dễ mang đến một sự hiểu lầm rằng có một quá khứ hay tương lai, ở một nơi xa xôi nào đó để ta trôi lạc về. Sự thật thì dù ta có nhớ lại hay mơ tưởng gì đi nữa, mình bao giờ cũng vẫn chỉ là đang có mặt trong bây giờ và ở đây, và không bao giờ có thể nào là khác hơn được.
    Khi tâm ta hồi tưởng về quá khứ, nhớ lại một việc gì đã gây cho mình muộn phiền, hoặc mơ tưởng đến ngày mai, sắp đặt cho một dự án ở tương lai, thì điều ấy cũng vẫn đang xảy ra trong ngay chính giờ phút này. Chúng không phải là một quá khứ hay tương lai xa xôi nào khác. 

Thursday, September 2, 2021

mắt ngắm trăng được nghỉ

mắt ngắm trăng được nghỉ

Mùa này vào cuối thu, trời lạnh, và dường như lá rơi nhiều nhất là vào tháng này, khi trời có nhiều mưa. Vào những chiều lộng gió, ngàn chiếc lá bay theo những hạt mưa rơi tất tả mù trời. Có hôm ngồi trong phòng đọc sách, loáng thoáng bóng lá bay đầy bên ngoài cửa sổ mà tôi giật mình ngỡ tuyết đang rơi. 
    Trời thu bên này rất đẹp! Đi trên con đường ngập gió với một không gian đầy màu sắc bay, dễ khiến ta liên tưởng đến cuộc sống của mình giữa những biến đổi của cuộc đời.

Monday, August 30, 2021

bình yên trong bốn mùa

bình yên trong bốn mùa


Tôi thích đọc những đoạn văn ngắn của Krishnamurti, ông có một lối viết nhẹ nhàng và thường chen vào đó những cảm xúc của ông về thiên nhiên. Ông có một cái nhìn rất sâu sắc, thấy được sự kỳ diệu của sự sống trong những sự việc tầm thường hằng ngày: một con đường đất bụi, một buổi sáng mưa, một chiếc lá mùa thu hay một buổi chiều nhiều mây.

Thursday, August 26, 2021

nơi đâu là nhà?

nơi đâu là nhà?

Nếu như có người hỏi bạn từ đâu đến, bạn sẽ trả lời như thế nào? Nơi ấy có phải là chỗ ta sinh ra, nơi ta đang sống, hay là xứ sở mà mình có quốc tịch? Thật ra câu hỏi ấy cũng không đơn giản như ta nghĩ phải không bạn?
    Nhà văn Pico Iyer, chuyên viết về đề tài du lịch, ông đã từng đi khắp nơi trên thế giới để tìm hiểu các nền văn hóa khác nhau. Ông có một câu trả lời rất thú vị cho câu hỏi này, “Ta từ đâu đến?” Và ông cũng nói đến một cảm giác bình yên mà ta cảm thấy khi trở về lại ngôi nhà của mình. Nhưng quê nhà của ta thật sự ở đâu bạn hả? 

Monday, August 23, 2021

Như cánh chim trong gió lớn

như cánh chim trong gió lớn


Bà Pema Chodron, một vị thiền sư thuộc truyền thống Tây tạng. Trong khi đi hướng dẫn các khóa thiền tập, thường có nhiều thiền sinh Tây phương ngỏ ý muốn được quy y. Bà Pema Chodron chia sẻ rằng, khi chọn những pháp danh để đặt cho các thiền sinh, bà nhận xét thấy những pháp danh nào mà nói lên những hạnh nguyện như là buông xả và từ bỏ, thì các thiền sinh có vẻ không vui thích nhận lắm.

Thursday, August 19, 2021

có nhìn thấy không?

có nhìn thấy không?

Có một thiền sinh vào tham vấn với vị thầy của mình. Anh ta than phiền là sau nhiều năm dụng công tu tập anh cảm thấy bế tắt, vẫn không lãnh hội và thấy được đạo pháp.
    Vị thầy im lặng lắng nghe rồi nhìn anh nói, "Nếu con nghĩ rằng tu tập có nghĩa là mình phải cố sức tìm kiếm để đạt được được một điều gì đó, thì việc ấy rất sai lầm."

Monday, August 16, 2021

Rồi sẽ là trong sáng

Rồi sẽ là trong sáng


Vài năm trước đây, tôi có được xem một hình hí họa, dán trên một tấm bảng thông tin ở một trung tâm thiền tập. Có một vị sư đang ngồi thiền cạnh một thiền sinh, vị sư quay sang nói nhỏ với anh thiền sinh, "Không có gì xảy ra nữa hết. Chỉ có vậy thôi!"

Thursday, August 12, 2021

chiều buông vẹn toàn

chiều buông vẹn toàn


Theo tôi nghĩ thì mình chỉ thật sự có tự do và nghỉ ngơi khi ta có mặt trọn vẹn trong giờ phút này. Giờ phút này không có những bận rộn, không có những thúc hối, và cũng không có những căng thẳng như mình tưởng!

    Thật ra, nếu bạn nhìn lại, trong giờ phút này thực tại chỉ là ta với những cảm xúc trong khi mình đang ngồi, nằm hoặc đi, đứng. Còn những thứ khác chỉ là những lo nghĩ, tưởng tượng của mình về giờ phút hiện tại này mà thôi. Mà những gì ta nghĩ tưởng thì chúng không hoàn toàn thật có.

Monday, August 9, 2021

Tự gìn giữ cho mình

 Tự gìn giữ cho mình


Trong Kinh Tương Ưng Bộ có kể câu truyện về hai thầy trò một nhà kia làm nghề hát xiệc. Người thầy là một người đàn ông góa vợ và người học trò là một cô gái nhỏ tên là Kathullika. Hai thầy trò đi đây đó trình diễn để kiếm ăn.

    Màn trình diễn của họ là ông thầy đặt một thanh tre cao trên đỉnh đầu mình, trong khi bé gái leo dần lên đầu cây rồi dừng lại trên đó, để người thầy tiếp tục di chuyển trên mặt đất. Cả hai thầy trò đều phải vận dụng sự tập trung tâm ý đến một mức độ khá cao, để giữ thăng bằng và để ngăn chặn tai nạn có thể xảy ra.

Wednesday, August 4, 2021

Thiền sinh đối diện với nạn dịch

Thiền sinh đối diện với nạn dịch

Hỏi: Đa số câu hỏi chung mà các thiền sinh muốn hỏi Sư, là làm thế nào để ta có thể thực tập duy trì chánh niệm và tĩnh lặng giữa tất cả những sợ hãi, lo âu và hoang mang do nạn dịch Covid-19 gây ra?
U Tejaniya: Về phương diện tu tập, thì tôi chỉ khuyên là hãy thực tập như bình thường. Tôi chỉ trình bày phương cách thực tập, và phương cách thực tập thì không bao giờ thay đổi, dầu trước bất cứ một hoàn cảnh nào.
    Có một câu “thần chú” mà tôi cứ lặp đi, lặp lại, là ta thực tập không phải để đạt được một cái gì đó trong tâm, như là sự tĩnh lặng, hay xua đuổi một cái gì đó, như là sự sợ hãi hay hoang mang. Mà thật ra, ta thực tập để quan sát sự việc như là chúng đang xảy ra, để hiểu rõ được chúng.

Monday, August 2, 2021

hãy lo cho nhau

hãy lo cho nhau


Có một lần, Phật đi dạo vào nơi cư trú của các thầy để quan sát. Phật thấy có một thầy đang nằm một mình trong phòng dưới đất với cơn bệnh kiết lỵ rất nặng. Vị thầy ấy nằm trên chính phân và nước tiểu của mình. Phật hỏi các huynh đệ khác đâu, sao không có ai săn sóc cho Thầy? Thầy trả lời rằng vì ông không giúp ích gì được cho ai, nên họ đã bỏ đi và để cho ông một mình đối phó với cơn bệnh của mình.

Monday, July 26, 2021

cảm nhận những bất an

cảm nhận những bất an

Bạn có thể thử bài tập sau đây đối với những cảm giác lo âu và bất an của mình.
    Nếu như bạn đang ngồi, bạn có thể bắt đầu bằng cảm nhận sức nặng của mình trên ghế. Chú ý đến hơi thở đang ra vào tự nhiên.
    Hãy cho phép mình được cảm nhận sự lo âu này một cách trọn vẹn. Chấp nhận nó như là một phần chính đáng của con người mình. Thay vì nghĩ tưởng hay giải thích, phân tách cái bất an ấy, bạn hãy trải nghiệm, cảm nhận nó qua những cảm xúc có thực, đang có mặt.