Monday, July 6, 2026

Vội vã để đi về đâu?

Vội vã để đi về đâu?


Tôi có đọc câu truyện của anh Joel Sartore kể lại bài học kinh nghiệm của đời mình.  Joel là một nhà nhiếp ảnh rất thành công và làm việc cho một tờ báo rất nổi tiếng là tờ National Geographics.

    Cuộc đời của anh là một chuỗi dài những bận rộn, tiếp nối từ hết một công việc này sang công tác nọ. Công việc đã mang anh từ những bờ cát trắng xóa bọt biển vùng Gulf Coasts, đến miền tuyết lạnh Alaska, cho đến những chốn hoang vu của vùng đất mới…

    Anh mang lại cho độc giả những tấm ảnh đẹp tuyệt vời, những mẩu truyện trung thực của đời sống hoang dã thiên nhiên.  Anh rất yêu thích và có thật nhiều hạnh phúc với công việc mình làm.

    Nhưng giữa những niềm vui trong sự bận rộn ấy, anh đã vắng mặt khi đứa con trai của mình vừa chào đời, khi gia đình anh dọn sang căn nhà mới, đứa con gái anh sinh ra giữa lúc anh đang bận rộn theo đuổi một câu truyện về những con chó sói xám ở miền tuyết lạnh Minnesota…

    Thế rồi một ngày kia, mọi bận rộn của anh chợt đứng dừng hẳn lại, khi bác sĩ khám phá ra rằng vợ anh đang mắc bệnh ung thư. Sự kiện ấy khiến anh bắt đầu quay về và có mặt với gia đình mình hơn, và anh ao ước gì mình có thể đi ngược lại thời gian… 

    Anh nói, căn bệnh tàn nhẫn ấy như một vị thầy dữ, nó bắt anh phải dừng lại và nhìn ngay vào sự sống của chính mình. Năm tháng qua, những bận rộn đã khiến anh trở thành một người xa lạ với gia đình của chính mình. Những ngày tháng còn lại, anh thấy rất ngắn ngủi. Nhưng bây giờ anh cảm thấy mình biết thật sự sống sâu sắc hơn, anh biết vui và trân quý với những gì mình thật sự đang có, hơn là tiếc nuối về những gì mình không có.

    Anh kể, có lần trên đường đưa vợ từ văn phòng bác sĩ về nhà, dừng lại ở một ngả tư đèn đỏ, nhìn chung quanh anh thấy dường như mọi người ai cũng rất bận rộn. Người thì đang nói chuyện trên điện thoại, người thì vội vã ăn một miếng bánh sandwich, người thì như đang chực chờ đèn bật xanh, một cô thiếu nữ dùng kính chiếu hậu để trang điểm… 

    Anh tự hỏi, mọi người đang vội vã đi về đâu? Chung quanh anh ai cũng rất bận rộn, có vẽ như ai cũng có một chuyện gì đó quan trọng cần phải hoàn tất. Trong khi thế giới của anh đang đứng dừng lại, thì chung quanh mọi người vẫn hối hả như họ đang có một nơi nào cần đến, một việc gì đó rất quan trọng cần phải làm!

    Nhưng có thật vậy chăng? Anh tự hỏi, tất cả có thật sự quan trọng như mình nghĩ? Chính anh cũng đã từng là một trong số những người rất bận rộn ấy. Nhưng anh thấy, cuối cùng rồi thì chúng ta cũng đâu có bao nhiêu ngày tháng đâu, thời gian ngắn ngủi và qua mau hơn là mình tưởng. Bây giờ thì anh biết thật sự trân quý từng giây phút.

    Có những buổi chiều, anh cùng vợ ra ngồi sau sân nhà nhìn hoàng hôn. Cả hai không nói với nhau một lời nào. Chỉ lắng nghe. Có tiếng những con dế kêu tiếng dè dặt, như biết rằng có một mùa lạnh đang sắp về.

    Hai người ngồi yên với nhau cho đến khi tia nắng cuối cùng tắt hẳn trong không gian, cho đến khi không còn nhìn thấy gì nữa hết. Đâu có gì cần phải vội vã. Và anh chia sẻ, đó là những giây phút mà anh cảm thấy mình sống trọn vẹn nhất, không phải làm gì hết, và cũng không cần phải vội vã để đi một nơi nào hết…

    Cuộc sống là một hành trình giữa những đổi thay, và trong hành trình đó ta vẫn tìm được an ổn khi trở về trọn vẹn với nơi mà mình đang thật sự có mặt, với một lòng bao dung.

— Minh Tánh Nguyn Duy Nhiên


Wednesday, July 1, 2026

Đừng đóng khung hạnh phúc

 Đừng đóng khung hạnh phúc


Bước vào một khu vườn, nếu như ta chỉ biết chú tâm tìm kiếm một loài hoa mà mình ưa thích, ta lại có thể vô tình không nhìn thấy và thưởng thức được những đóa hoa đẹp khác chung quanh. Hạnh phúc thật sự có mặt nhiều hơn những gì ta “thấy” là hạnh phúc. 

    Và nhiều khi hạnh phúc cũng đang có mặt ngay bên cạnh những khó khăn của mình. Đôi lúc muốn thấy được hạnh phúc, ta phải biết buông bỏ cách nhìn theo thói quen xưa cũ của mình với những thành kiến và ý niệm sẵn có.

Ba Con Đường Tìm Ý Nghĩa Cuộc Đời

 

Nghe trên Spotify


Wednesday, June 24, 2026

Chợt Thấy.

 


🍂

Sáng nay thức dậy, tôi thấy trên đầu mình có mặt trời
Tôi thấy ngập ngừng trên màu lá tiếng chân tôi
Giữa một ngày mưa, tôi chợt thấy những thay đổi gọi mời
Tôi thấy chung quanh tôi một cuộc đời đang mới

Tôi thấy nắng đong đưa trong trăm ngàn màu lá
Tôi thấy cuộc hội tụ nào rồi cũng vội vàng qua
Tôi thấy ngày mưa về ngang qua những phố xa
Tôi thấy những ngày quen bỗng là năm tháng lạ

Monday, June 22, 2026

chỉ là tiếng nước xao

 chỉ là tiếng nước xao


Trong nhà thiền có một bài thơ hài cú của Basho mà dường như ai cũng biết:

Ao cũ

Một con ếch nhảy vào

Tiếng nước xao

    Tôi nghĩ, bài thơ ấy cũng diễn tả được một thái độ tỉnh thức của ta trong thiền tập. Nó chỉ cho ta cách quay nhìn lại chính mình.

    Ao cũ là một biểu tượng cho thân tâm của ta. Nó bao giờ cũng có mặt ở đó. Ta hãy trở về quan sát thân tâm mình với một cái thấy chân thật tự nhiên, một thái độ tiếp nhận, không phán xét.

Tuesday, June 16, 2026

Vị thiền sư và chiếc chụp đèn

 Vị thiền sư và chiếc chụp đèn


Ông Joseph Goldstein kể, có lần trong một khóa tu ở Trung tâm Insight Meditation Society, ông đi kinh hành bên ngoài tòa nhà chính. Trong khi đi, ông liếc nhìn lên cửa sổ tầng trên và thấy vị Thầy của mình đang đứng đó quan sát ông. Khi thấy Thầy mình đứng nhìn, ông thẳng người lên và bắt đầu đi thật chậm, cố gắng tỏ ra mình có chánh niệm trong mỗi bước chân, vì biết rằng vị Thầy đang quan sát.

    Hình ảnh của vị Thầy đang đứng nhìn đã kích động siêu ngã (Freud's superego) của ông Joseph, ông cảm thấy khá lúng túng và ý thức về những hành động của mình. Ông cố tình bước đi thật chậm, tới lui trong khoảng nửa giờ, cố gắng hết sức để tỏ ra là mình đang rất có chánh niệm.

Thursday, June 11, 2026

Chỉ có một Pháp

 Chỉ có một Pháp


Khi có ai hỏi tôi rằng phương pháp thực tập của tôi là gì? Tôi đáp, "Pháp môn của tôi là buông xả, không nắm bắt."

    Phương pháp thực tập thật ra chỉ đơn giản có vậy: buông xả, không nắm bắt, có những lúc tôi ý thức rằng mình đang bị dính mắc, và rồi không bị dính mắc, và cứ như vậy.

    Mặc dù phương pháp nào tôi sử dụng để thực hiện được điều ấy thì có thể thay đổi luôn: có khi tôi cảm thấy mình cần phải giữ tâm mình ở yên trên hơi thở; có những lúc khác tôi lại thấy thích hợp với an trú tâm mình trong một ý thức trống không và rộng mở hơn; đôi khi tôi lại cảm thấy muốn khai mở và tiếp xúc với những năng lượng trong thân qua phương pháp quán toàn thân (body scan). Những phương pháp ấy được hướng dẫn bằng trực giác, hoàn toàn không gián đoạn, tất cả như là một với nhau.

Wednesday, June 3, 2026

Bình yên trong bốn mùa

 Bình yên trong bốn mùa


Tôi nhớ câu chuyện của thiền sư Huyền Sa. Một hôm thiền sư Huyền Sa đang ngồi trong thất, có một vị thị giả đứng hầu cạnh bên. Huyền Sa nhìn xuống nền thất thấy có một điểm trắng, ngài hỏi vị thị giả: "Ông có thấy điểm trắng ấy không?" Vị thị giả thưa: "Dạ con có thấy!" Ngài bảo: "Ta thấy, ông cũng thấy, vậy tại sao có người ngộ, có người không ngộ?"

    Có lẽ mục đích của thiền tập là vậy, không phải để ta thấy được một cái gì, hoặc những ảnh tượng huyền bí, xa vời, mà là để ta có được cái thấy như ngài Huyền Sa, như của Krishnamurti. Một ngọn núi, một hoàng hôn, một giọt nắng... có thể đưa ta về với sự sống đang có mặt trong giờ phút hiện tại.

    Nó giúp ta đi, đứng, nằm, ngồi, lắng nghe, cười nói, làm những công việc hằng ngày với trọn con người của mình. Giúp ta sống một cuộc đời bình thường bằng những "kinh nghiệm phi thường" nhưng cũng rất tự nhiên.

Đôi khi khổ đau là nguyên liệu

Bạn biết không, đôi khi chúng ta cần phải va chạm với khổ đau mới ý thức được những hạnh phúc bình thường nhưng thật nhiệm mầu ấy. Khi còn nhỏ, đứa con gái bị bệnh, tôi phải vào nhà thương ở với nó trong mấy tuần.

    Mỗi buổi chiều đứng trong phòng bệnh, tôi thường bồng nó nhìn ra ngoài kia cửa sổ, có ánh nắng hoàng hôn nhuộm vàng mặt hồ, xa xa thành phố bắt đầu lên đèn. Không gian ngoài kia sau khung cửa kính tuy gần gũi, nhưng đối với tôi thấy xa xôi. Lúc ấy, tôi muốn được đi ra ngoài, bước những bước chân thật bình thường, tự do như tất cả mọi người khác.

    Tôi nhìn xuống đường, thấy những người đi bộ hối hả qua lại. Tôi không hiểu họ có ý thức được rằng họ đang có tự do chăng! Hay lại sống trong quên lãng, bỏ đi những hạnh phúc trước mắt, rồi vội vã đeo đuổi một ước mơ nào đó mà có lẽ họ sẽ không bao giờ có.

    Trải nghiệm được điều ấy, giúp tôi khám phá ra rằng, tự do không phải tùy thuộc vào hoàn cảnh, mà do ở nhận thức và cái thấy của mình. Chúng ta có thể đi được khắp nơi, làm được mọi chuyện, nhưng vẫn không bao giờ cảm thấy mình tự do.

Bình yên trong bốn mùa

Đứng ngoài hiên nhà tôi ngửi thấy mùi củi cháy thoảng trong không khí, quyện trong những làn khói bốc lên từ lò sưởi nhà hàng xóm. Phía dưới sân, vài con sóc chạy lòng vòng theo các gốc cây, chăm chỉ tha những hạt trái khô, chôn dấu cho một mùa đông sắp đến.

    Nhớ có lần đọc được câu này, "Hãy ôm trọn những khổ đau, tăm tối của cõi ta bà này, cùng với những hạnh phúc và bình an của cuộc đời. Đừng sợ hãi, đừng phân biệt! Người dũng sĩ làm được chuyện ấy mới có khả năng thưởng thức được trọn vẹn hương vị của tách trà."

    Mỗi khi nâng lên một tách cà phê nóng trong hai tay, tôi thấy bốn mùa về thật bình yên.

Minh Tánh Nguyn Duy Nhiên

Wednesday, May 27, 2026

một sự an vui tự nhiên

 một sự an vui tự nhiên

Tôi thích đọc những đoạn văn ngắn của Krishnamurti, ông có một lối viết nhẹ nhàng và thường chen vào đó những cảm xúc của ông về thiên nhiên. Ông có một cái nhìn rất sâu sắc, thấy được sự kỳ diệu của sự sống trong những sự việc tầm thường hằng ngày: một con đường đất bụi, một buổi sáng mưa, một chiếc lá mùa thu hay một buổi chiều nhiều mây.

Thursday, May 21, 2026

Đừng nên giữ lại

🍂 đừng nên giữ lại


Nếu bạn là một nhà văn, nhà thơ, hay một người thích sáng tác, tôi xin tặng bạn lời khuyên sau đây của bà Annie Dillard.  Bà Dillard là một tác giả nổi tiếng, từng được trúng giải thưởng Pulitzer Prize về văn chương.
"Tôi cũng có biết một chút ít về vấn đề viết văn, và chúng là như vầy: hãy chia sẻ hết tất cả, cho hết, sử dụng hết, tất cả, ngay tức thì, cho hết tất cả ngay bây giờ.  Đừng để dành những gì ta thấy là hay đẹp cho một đoạn khác về sau trong sách, hay dành lại cho một quyển sách khác, hãy chia sẻ nó đi, chia sẻ tất cả, chia sẻ ngay bây giờ. 
    Sự thúc đẩy muốn giữ lại một cái gì hay, để dành cho một nơi chốn nào khác tốt hơn, là dấu hiệu báo cho ta hãy đem nó ra chia sẻ ngay bây giờ.  Sẽ có những điều khác khởi lên về sau, những điều hay ho hơn.  Chúng cũng như nước trong giếng, lại sẽ dâng đầy lên từ bên dưới.
    Cũng vậy, ý muốn giữ lại riêng cho mình những gì hay đẹp ta đã học được, không những là ích kỷ và nhỏ nhen, mà còn là tự tiêu diệt nữa. Bất cứ những gì ta không mang ra chia sẻ cởi mở và rộng rãi, ta sẽ đánh mất chúng.  Ta mở chiếc tủ sắt, két bạc của mình ra và chỉ tìm thấy những tro tàn.  Give it all and give it now...”