Mắt ngắm trăng được nghỉ

mắt ngắm trăng được nghỉ

Mùa này vào cuối thu, trời lạnh, và dường như lá rơi nhiều nhất là vào tháng này, khi trời có nhiều mưa. Vào những chiều lộng gió, ngàn chiếc lá bay theo những hạt mưa rơi tất tả mù trời. Có hôm ngồi trong phòng đọc sách, loáng thoáng bóng lá bay đầy bên ngoài cửa sổ mà tôi giật mình ngỡ tuyết đang rơi. Trời thu bên này rất đẹp! Đi trên con đường ngập gió với một không gian đầy màu sắc bay, dễ khiến ta liên tưởng đến cuộc sống của mình giữa những biến đổi của cuộc đời.

Nhiệm mầu

Nhiệm mầu

---

Có những ngày tôi thấy mình

Bước chân được hai lần

vào cùng một dòng sông,

Dẫn con ngựa đến nước

và nó chịu uống,

Nhìn cây

và thấy được toàn thể một khu rừng

Không cần đến ngón tay

vẫn thấy rõ một vầng trăng

Chung quanh tôi

Một con én

cũng đủ làm nên mùa xuân.

Nơi đây

Tuy không có bột

nhưng người ta vẫn gột được nên hồ.

Lấy mật ngọt ra từ nơi mướp đắng

Con đường dài vượt qua bằng bước ngắn

Những điều lạ và mới

vẫn có đây dưới ánh nắng mặt trời

Có những ngày tôi chợt thấy,

Bụt nhà vẫn thiêng.

Tuy có mới nhưng không hề nới cũ

Cha mẹ sanh con và cũng trao cả tấm lòng

Ở nơi đây,

Thước có thể đo được lòng người

Thật thà là cha của khéo khôn

Đâu cần hoạn nạn mới thấy được tình thân

Bắt hình dong, ta chỉ cần nhìn vào mặt

Có những ngày

Tôi không cần gánh cực mà đổ lên non,

nó tự trôi đi theo một ngày mưa lớn

Đường dài có ngấp ngàn bóng mát

Cơ hội nào đâu chỉ đến có một lần

Chiều ra đứng ngõ sau,

nhìn về quê cũ

thấy bao giờ mình cũng vẫn còn quay lại được

Chung quanh đây

Cuộc sống

với những điều kỳ diệu

Những nhiệm mầu chỉ biểu hiện

khi dừng yên

Khi ta để lòng mình thinh lặng tiếng…

― Minh Tánh Nguyễn Duy Nhiên

theo hoa rụng về

theo hoa rụng về

---

Có một lần thiền sư Trường Sa đi dạo chơi trong núi trở về trể. Khi Ông về đến thiền viện, vị thủ tọa đứng chờ hỏi, “Thưa Thầy đi đâu về, tăng chúng đang chờ Thầy?” Trường Sa đáp, “Ta đi dạo trong núi chơi.” Vị thủ tọa hỏi, “Đến chỗ nào Thầy mới trở về?”

    Ông đáp, “Những hoa anh đào trong rừng rất đẹp, trong khi bước theo nhìn, chúng dẫn ta đi vào thật sâu trong núi. Và có những hoa bồ công anh, và đóa hoa dại ba lá nở rộ trên cỏ, với những cánh bướm bay vờn bên trên, và khi say mê nhìn ngắm chúng, ta thấy con đường quay trở về nhà.” Thủy tùy phương thảo khứ, Hựu trục lạc hoa hồi.

mây núi nào không bay cạnh núi

mây núi nào không bay cạnh núi

---

Tối nay trên đường về nhà, tôi thấy một vầng trăng tròn sáng thật to mới lên. Người ta cho biết tối nay có một “super moon” mà mỗi năm chỉ xuất hiện một vài lần, khoảng thời gian khi mặt trăng ở gần trái đất nhất. Mùa đông nên trời tối sớm, một vầng trăng vàng to nằm giữa bầu trời ngay trên những cao ốc thành phố.

Tốc độ của hạnh phúc

Tốc độ của hạnh phúc

---

Trong thời đại ngày nay, dường như một giờ của chúng ta mỗi lúc lại đầy kín thêm hơn. Chúng ta rất bận rộn. Bận rộn sống, bận rộn đi làm, bận rộn vui chơi, và ngay cả trong sự nghỉ ngơi của mình… Tốc độ của đời sống mỗi lúc một tăng nhanh, mà chừng như thời gian không còn theo kịp nữa.

    Nhưng sự bận rộn và tốc độ có thật sự cần thiết và mang lại hiệu quả tốt, một cuộc sống hạnh phúc, như ta nghĩ chăng? Xin chia sẻ với bạn một nhận xét của ông Carl Honoré về hạnh phúc và tốc độ của cuộc sống. 

Nhờ ở sự bất toàn

Nhờ ở sự bất toàn

---

Kinh Tạp A Hàm, Samyuktagama, có nói về bốn loại ngựa: loại ngựa xuất sắc, loại ngựa giỏi, loại ngựa trung bình và loại ngựa dở.

    Loại ngựa thứ nhất có thể chạy nhanh hay chậm, sang trái hay phải, tùy theo ý muốn của người chủ, trước khi nó thấy bóng dáng của ngọn roi. Loại ngựa thứ hai cũng chạy giỏi như loại ngựa thứ nhất, nhưng trước khi ngọn roi chạm vào da của nó.  Loại thứ ba chỉ vâng lời khi cảm thấy cái đau của ngọn roi trên thân.  Còn loại thứ tư chỉ nhúc nhích khi cái đau đã thấm vào đến xương tủy.  Bạn có thể tưởng tượng được sự học hỏi của loại ngựa thứ tư ấy là gian truân đến chừng nào!

Thương yêu: rúng động nhưng không mềm yếu

Thương yêu: rúng động nhưng không mềm yếu

---

Nhiều năm trước đây, khi tôi sống ở Ấn độ và thực hành thiền tập tại Bồ đề Ðạo tràng, tôi có đi với một người bạn sang Calcutta ở vài hôm. Ðến giờ trở về, chúng tôi mới hay là mình sắp trễ giờ xe lửa. Chỉ có một cách duy nhất để ra ga kịp giờ là tìm một chiếc xe kéo. 

    Xe kéo là một loại xe rất thông dụng ở Ấn độ. Tại những thành phố khác, xe kéo thường được kéo bằng xe đạp hoặc xe gắn máy, nhưng ở Calcutta xe được kéo bằng người chạy bộ. Mặc dù chúng tôi không thích ngồi trên xe để cho một người khác kéo, nhưng vì trễ giờ nên chúng tôi không còn có sự chọn lựa nào khác hơn.

dội trong sương mù

dội trong sương mù

---

Có những ngày sau một cơn mưa, trên bậc thềm ngoài hiên nhà có những chiếc lá phong đẵm ướt, nằm dán trên mặt đá xám như những chiếc lá hoá thạch màu sắc. 

    Tôi thường ra sân khi trời vẫn còn tờ mờ sớm, lắng nghe sự thinh lặng và trong mát của một buổi sáng mờ sương. Rừng cây cạnh nhà từ từ sang mùa, lúc nào không hay. Mùa thu đi ngang qua, thật im lặng, theo nhịp quay của đất trời không cần ngày tháng. Và mùa đông đến rất bất chợt, bắt đầu bằng một ngày tuyết. Một buổi sáng thức dậy nhìn ra ngoài cửa sổ, thấy đất trời màu trắng tinh.

chuyển hoá những bất an

chuyển hoá những bất an

---

Trong cuộc sống, lo âu, sợ hãi, bất an là những điều không ai có thể tránh được. Và phần lớn chúng ta lại còn xem đó như là những chướng ngại cho con đường chuyển hoá và an vui của mình.

    Theo ông Bruce Tift, một bác sĩ phân tâm học và cũng từng dạy tại đại học Phật giáo Naropa, thì những chướng ngại đó, thật ra chỉ là những "xáo động" (disturbance) trong cuộc sống mà thôi, chứ không phải thật sự là vấn đề (problem). Và thật ra, những "xáo động" này lại còn là những điều rất cần thiết cho sự tu tập và giải thoát của chúng ta nữa.

lời khuyên cho em

lời khuyên cho em

---

Ông Robert Fulghum là tác giả của một bài văn ngắn nổi tiếng, "Tất cả những gì tôi cần biết, tôi đã học ở lớp mẫu giáo", All I really Need to Know I Learned in Kindergarten.  Bài văn này đã được một dân biểu Hoa kỳ đọc trước Quốc Hội với mục đích để nó được ghi lại và lưu giữ mãi trong Hồ Sơ Quốc Hội, the Congressional Record.

    Về sau, ông Fulghum có viết thêm một bài ngắn với tựa đề "In the Middle of the Middle", với những lời khuyên cho các em đang học ở Middle School, trung học cấp 2. Nhưng thật ra, tôi nghĩ, những lời khuyên này của ông cũng rất là thích hợp cho tất cả "người lớn" chúng ta.

cái biết và cái chấp

cái biết và cái chấp

---

Có lẽ chúng ta ai cũng đều biết câu truyện người mù sờ voi.  Một hôm có một vị vua ra lệnh cho người hầu mang một số những người bị mù từ thuở bé tụ họp lại ở một nơi.  Sau đó vua cho sai đem một con voi đến để cho các người mù nhận diện. 

    Người mù thứ nhất được sờ đầu của con voi, người mù thứ hai được sờ lỗ tai con voi, và rồi những người mù khác tuần tự được sờ vòi của voi, thân, ngà, chân và đuôi của nó. 

Không dừng lại và cũng không vội vã

Không dừng lại và cũng không vội vã

---

Thường thì những gì hay đẹp chúng ta lại muốn được gìn giữ mãi. Tôi nghĩ đến những bức tranh của các danh họa trong các viện bảo tàng, những tác phẩm nghệ thuật, người ta tìm mọi cách để giữ cho nó được tồn tại mãi như lúc ban đầu, không bị biến đổi theo thời gian.

    Mây vẫn bay, dòng sông im trôi, núi chuyển di, bốn mùa bình thản tiếp theo nhau… có một hiện tượng nào trong cuộc sống này có thể dừng lại được chăng bạn hả? Thật ra thì áng mây kia, dòng sông kia, bình minh, hoàng hôn… chúng không dừng lại, và cũng không thể đến đi chậm hơn, hoặc trôi qua nhanh hơn là chúng đang hiện hữu.

đi đâu loanh quanh

đi đâu loanh quanh

---

Mấy ngày nay trời có tuyết. Trời đẹp nhất là khi tuyết mới bắt đầu rơi, những bông tuyết bay trắng xóa không gian, phủ lên vạn vật một màu trắng tinh. Những bông tuyết bay rất nhẹ, chúng rơi xuống chạm mặt đất không một tiếng động. Tuyết bay đầy lấp kín không gian, âm thanh không có nơi đứng, phải nhường chỗ cho im lặng. 

tin vào sự có mặt trong sáng

tin vào sự trong sáng có mặt

---

Chúng ta thường nghĩ rằng, khi mình ý thức được những gì đang xảy ra, là ta đang trở về với bây giờ và ở đây.  Nhưng thật ra, nếu như ta tiếp xúc với thực tại qua một sự so sánh nào đó, muốn sự việc được khác hơn như nó đang là, thì đó không thể là một sự trở về trọn vẹn.

    Chúng ta thường tiếp xúc với những gì đang có mặt qua ký ức và những kinh nghiệm sẵn có của mình, do tập quán và thói quen. Nhưng muốn có được một sự tỉnh giác, thấy rõ được thực tại như nó đang là, ta không nên để những kinh nghiệm trong quá khứ làm lu mờ đi những gì đang có mặt.

thổi tan mây mù

thổi tan mây mù

---

Nhiều năm trước, tôi có dịch một quyển sách viết về thiền tập của bà Sylvia Boorstein. Quyển sách có một tựa đề rất thú vị là “Don’t just do something, sit there”, đừng chỉ làm một cái gì đó, hãy ngồi yên.

    Trong một buổi ra mắt sách của bà Boorstein, người phỏng vấn đặt câu hỏi, “Tôi thì bao giờ cũng nói với thính giả của tôi rằng, nếu như chúng ta muốn có một sự đổi thay nào đó cho chính mình, hay cho xả hội, thì mình phải tích cực làm một cái gì đó. Còn bà thì lại nói rằng "đừng chỉ làm một cái gì đó, hãy ngồi yên". Bà nói vậy nghĩa là sao?”

Chánh niệm đã bị pha nhạt?

 Chánh niệm đã bị pha nhạt?

---

Ông Gil Fronsdal đã từng xuất gia và tu tập theo dòng thiền Tào Động của Suzuki Roshi, và được Truyền Pháp (dharma transmission) vào năm 1995. Và ông cũng đã tu theo truyền thống Vipassana của Phật giáo Nguyên thuỷ, dưới sự hướng dẫn của ngài U Pandita. Từ năm 1990, Frondal trở thành vị thầy giáo thọ thường trú tại trung tâm thiền Insight Meditation Center tại Mid-Peninsula ở thành phố Redwood, California.

--- oOo ---

Hỏi: Trong thời đại ngày nay, mọi người từ các giám đốc doanh nghiệp cho đến những vận động viên thể thao, nhận thấy thực tập chánh niệm, hay thiền tập, mang lại cho họ nhiều lợi ích.  Và thường thì đạo Phật lại hoàn toàn bị loại bỏ ra ngoài sự thực tập ấy.  Ông thấy điều ấy có một sự nguy hại nào không?  Ví dụ, có gì ngăn chặn một vị giám đốc một doanh nghiệp, CEO, thực tập chánh niệm như là một phương tiện giúp gia tăng lợi nhuận cho mình, thay vì một mục tiêu đạo đức hay từ bi nào khác?

về đi, chỉ có vậy thôi

về đi, chỉ có vậy thôi

---

Không biết trời bên ấy tháng này ra sao, vùng tôi ở trời đang vào thu lộng gió và mưa nhiều. Mấy hôm nay, buổi chiều thường có những cơn mưa kéo ngang qua đây. Có những ngày nắng với một bầu trời lồng lộng gió.

    Trên con đường nhỏ rừng cây xôn xao, rộn ràng tiếng lá, những mầu sắc tung bay trong không trung. Ngày mưa làm sáng thêm lên những tờ lá đủ màu dưới ánh nắng trong. Buổi sáng có tiếng chim hót, có ánh nắng ấm mặt trời tan sương mù ngoài cửa sổ.

không có gì đặc biệt

không có gì đặc biệt

---

Thầy của tôi qua đời khi tôi được ba-mươi-mốt tuổi.  Mặc dù lúc ấy tôi muốn dồn hết tâm lực vào việc hành thiền tại tu viện Eiheiji, nhưng tôi phải trở về để nối nghiệp thầy tại ngôi chùa của người. Tôi đã trở nên rất bận rộn, cũng như mọi tuổi trẻ khác. Tôi gặp nhiều khó khăn. Những trở ngại này dạy cho tôi rất nhiều, nhưng không thấm vào đâu so với lối sống chân thật và tĩnh lặng tại tu viện.

Là một sinh hoạt tự nhiên và bình thường

Tu thiền đòi hỏi ta phải giữ một nếp sống đều đặn bình thường. Thiền không phải là một phương pháp đặc biệt nào hết, mà nó dạy cho ta biết thận trọng, chú ý vào những công việc thường xuyên mỗi ngày của mình. 

    Những khi ta quá bận rộn và kích động, tâm ta sẽ trở nên thô thiển và tã tơi. Điều ấy không tốt. Nếu có thể, hãy giữ cho mình được luôn tĩnh lặng và an vui, tránh những sự kích động.

Pháp ấy rõ ràng ngay trước mắt

Pháp ấy rõ ràng ngay trước mắt

---

Thiền sư Lâm Tế có nói về “địa hành thần thông” phép lạ là đi trên mặt đất. Tôi tu học không phải để được đi trên mây, trên nước, hay bước trên lửa. Tu học không phải để tôi có được những khả năng phi thường, để khiến mình trở nên kỳ dị và khác thường với những người chung quanh. 

    Tôi tu học để tôi có thể thật sự sống và ý thức được những gì đang xảy ra chung quanh ta với một tâm tĩnh lặng và trong sáng.

    Trong nhà thiền có câu "Bước trên thật địa, thở giữa chân không." Khi ta thật sự đặt những bước chân trên mặt đất này, thì bất cứ ở nơi nào cũng sẽ trở thành "thật địa". Chúng ta tuy sống trong hiện tại nhưng thường đi trên mặt đất tiếc nuối của ngày hôm qua, hoặc lo âu của những ngày sắp tới. Phép lạ là làm sao ta có thể thật sự đi trên mặt đất này bằng những bước chân trọn vẹn trong giờ phút hiện tại!

nhảy vào suối mát ta chơi

nhảy vào suối mát ta chơi

---

Có lần vào một tiệm sách, thấy trên tường có treo một thư pháp thật đẹp viết “Dẫu biết vô thường sao lòng vẫn xót xa”. Tôi chợt nghĩ, có phải “lòng ta cảm thấy xót xa” vì cuộc đời vô thường và thay đổi như câu thư pháp ấy viết không? Hay vì một nguyên nhân nào khác sâu xa hơn?

Thay đổi là sự tự nhiên

Nơi tôi ở có bốn mùa rõ rệt. Có những tháng tuyết rơi thật cao ngập trắng và xóa hết đường phố, rồi mùa xuân có hoa nở đủ sắc màu với những cành lá non tươi màu xanh mạ, và mùa hè về cây cỏ xanh rì soi bóng bên dòng suối trong mát.