Tuesday, 14 August 2018

thế nào là nhất tâm?

Thế nào là nhất tâm?

Thiền sư Tejaniya  thường chia sẻ rằng trong phương pháp thiền của ông, cái biết, cái thấy của ta mới là quan trọng, chứ không phải là đối tượng nào. Ông nói, ta phải biết quan sát với một tâm rộng mở, và trọn vẹn với tất cả những gì đang xảy ra trong thân tâm, chứ không cần nên chú ý vào một đối tượng nhất định nào. Vì thật ra, vấn đề không hề tùy thuộc vào việc ta thấy biết những gì.
    Có lần trong một khóa tu, một thiền sinh nghe vậy phát biểu rằng, điều ấy thật khó, vì từ xưa đến giờ anh vẫn cố gắng ôm giữ một đối tượng, nương tựa vào một phương cách trong lúc hành thiền, giờ phải buông bỏ nó đi thì thật là khó và cũng rất là nuối tiếc. Anh nói rằng, ông bắt anh phải buông bỏ một cái gì rất gần gũi và quý giá đối với mình trên con đường thực tập. Nhưng bạn biết không, thật ra vì muốn có được một cái thấy không xao lảng, trọn vẹn, mà ta lại cần biết mở rộng tâm mình ra hơn...
    Trong thời Võ Sĩ Đạo ở Nhật bản có một vị tướng quân rất nổi tiếng và giỏi về kiếm thuật. Một buổi sáng ông bước ra sân và nhìn các học trò mình đang tập luyện những đường gươm. Ông bước đến gần một người đệ tử của mình và nói: “Sao hôm nay con tập có vẻ lơ đảng thế. Có gì đang làm cho con bận tâm chăng?”
    Người học trò lộ vẻ ngạc nhiên đáp: “Dạ thưa Thầy, không! Trái lại con lại rất tập trung và nhất tâm kia mà. Tâm con hoàn toàn chú tâm vào mỗi đường gươm và cử động của mình! Con không hề để cho một cái gì bên ngoài làm cho mình xao lảng.”
    Vị thầy hỏi tiếp: “Thế khi con đang tập, có một con chim sơn ca đang hót líu lo kia, con có nghe nó không?”
-         Dạ, không.
-         Thế thì đúng như ta nghĩ. Con vẫn chưa hiểu được thế nào là sự nhất tâm.”
    Người học trò thắc mắc nói, “Dạ thưa Thầy, con không hiểu ý thầy muốn dạy gì?”
    Vị thầy từ tốn đáp: “Nếu như tâm ta chỉ chú tâm về một hướng, thì tự chính nó sẽ trở thành một chướng ngại. Nó sẽ là một sự xao lảng, ngăn trở không cho ta thấy được mọi tình huống khác đang xảy ra. Cũng như đứng trước một khu rừng mùa thu, nếu như ta chỉ chú tâm nhìn vào một chiếc lá, ta sẽ thấy được mỗi chiếc lá ấy thôi. Và nếu như ta không vướng mắc vào một chiếc lá nào, thì cả khu rừng thu muôn màu kia sẽ hiển lộ một cách nhiệm mầu.”
    Thật ra, nhất tâm cũng là một thái độ rộng mở. Một thái độ rộng mở là điều kiện cho một cái thấy sáng tỏ, nó giúp ta có thể tiếp nhận được thực tại một cách trọn vẹn. Và cũng nhờ vậy mà ta mới có thể thấy lại được rõ chính mình hơn. Vì như vị thiền sư nói, chính cái thấy của ta mới là quan trọng, chứ không phải ở nơi những gì mình đang thấy.
Nguyễn Duy Nhiên
Trích trong "Trên Núi Chớ Tìm Non"

free hit counter

Wednesday, 8 August 2018

đi đâu loanh quanh

đi đâu loanh quanh

Mấy ngày nay trời có tuyết. Trời đẹp nhất là khi tuyết mới bắt đầu rơi, những bông tuyết bay trắng xóa không gian, phủ lên vạn vật một màu trắng tinh. Những bông tuyết bay rất nhẹ, chúng rơi xuống chạm mặt đất không một tiếng động. Tuyết bay đầy lấp kín không gian, âm thanh không có nơi đứng, phải nhường chỗ cho im lặng. Trong một ngày tuyết đang rơi, bạn có bao giờ đi ra ngoài và lắng nghe sự thinh lặng chưa? Một sự im lặng rất kỳ lạ. Tôi thích cái thinh lặng của một ngày tuyết rơi, nó rất thân mật và riêng tư. Trên con đường tôi đi có hoa và tuyết, bông tuyết bay trắng khu rừng nhỏ, phủ trên những cành cây bắt đầu xanh lá mới có những nụ hoa tím vàng thật đẹp. Vũ trụ im lắng, chỉ có mỗi tiếng bước chân mình thật êm và gần gũi.

Tuesday, 24 July 2018

Sách Mới: Trên Núi Chớ Tìm Non

Giới thiệu Sách: Trên Núi Chớ Tìm Non

Nguyễn Duy Nhiên
Nhà xuất bản Sách Phương Nam
Số trang 285


Tập sách nhỏ này là tập hợp của những bài viết ngắn, chia sẻ về những trải nghiệm thiền tập. Chúng là những kinh nghiệm, những đoạn văn, mẩu truyện, cảm nghĩ, có liên quan đến thiền tập, giới thiệu cho chúng ta một lối sống hạnh phúc, tự do.

Tuesday, 10 July 2018

cái biết và cái chấp

Cái biết và Cái chấp

Có lẽ chúng ta ai cũng đều biết câu truyện người mù sờ voi.  Một hôm có một vị vua ra lệnh cho người hầu mang một số những người bị mù từ thuở bé tụ họp lại ở một nơi.  Sau đó vua cho sai đem một con voi đến để cho các người mù nhận diện. 
    Người mù thứ nhất được sờ đầu của con voi, người mù thứ hai được sờ lỗ tai con voi, và rồi những người mù khác tuần tự được sờ vòi của voi, thân, ngà, chân và đuôi của nó. 

Tuesday, 3 July 2018

Tảng đá có nặng không?

Tảng đá có nặng không?

Có lần Ngài Ajahn Chah đi dạo với các đệ tử của mình. Ngài chỉ vào một tảng đá thật to bên đường và hỏi: “Các thầy thấy tảng đá đó có nặng không?” Các đệ tử nhìn tảng đá to lớn ấy và trả lời: “Dạ thưa, nó rất nặng.” Ajahn Chah mỉm cười nói, “Nó đâu có nặng, nếu như ta đừng cố gắng mang vác nó lên!”

Wednesday, 27 June 2018

Thấy ra nhờ biết buông xả

Biết rõ nhờ buông xả

Tôi học được rằng, chánh niệm và tỉnh giác là hai yếu tố khác nhau về tính chất và tác dụng, nhưng chúng lại bổ túc và hầu như luôn đi đôi với nhau như hai mặt của bàn tay. Chánh niệm thuộc về định, và tỉnh giác thuộc về tuệ. Chánh niệm giữ tâm trọn vẹn trên đối tượng, và tỉnh giác soi sáng đối tượng.

Wednesday, 20 June 2018

biết rõ việc đang làm

Biết rõ việc đang làm

Trong bài kinh Tứ niệm xứ, Bốn lãnh vực quán niệm, đức Phật có dạy cho chúng ta cách thực tập chánh niệm như sau,
“Khi đi, vị khất sĩ lại cũng ý thức rằng mình đang đi; khi đứng, ý thức rằng mình đang đứng; khi ngồi, ý thức rằng mình đang ngồi; khi nằm, ý thức rằng mình đang nằm. Bất cứ thân thể mình đang được sử dụng trong tư thế nào, vị ấy cũng ý thức được về tư thế ấy của thân thể…
    Khi đi tới hoặc đi lui, vị khất sĩ cũng biết rõ việc mình đang làm; khi nhìn trước nhìn sau, cúi xuống, duỗi lên, vị ấy cũng chiếu dụng ý thức sáng tỏ ấy; khi mặc áo, mang bình bát, vị ấy cũng chiếu dụng ý thức sáng tỏ ấy; khi ăn cơm, uống nước, nhai thức ăn, nếm thức ăn, vị ấy cũng chiếu dụng ý thức sáng tỏ ấy; khi đi đại tiện, tiểu tiện, vị ấy cũng chiếu dụng ý thức sáng tỏ ấy; khi đi, đứng, nằm, ngồi, ngủ, thức, nói năng, hoặc im lặng, vị ấy cũng biết rõ việc mình đang làm.”

Tuesday, 12 June 2018

đừng xô nhau giữa chiêm bao

Đừng xô nhau giữa chiêm bao

Có lần tôi được nghe một bài hát của Trịnh Công Sơn với những ý lạ, "Biển sóng đừng xô nhau, ta xô biển lại sóng về đâu?  Biển sóng đừng xô ta, ta xô biển lại sóng nằm đau!" Ông viết bài đó do cảm hứng khi nghe tụng câu kinh Bát Nhã "Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha."

Wednesday, 30 May 2018

Đừng làm gì hết, hãy ngồi yên

Đng làm gì hết, hãy ngồi yên

Nhiều năm trước, tôi có dịch một quyển sách viết về thiền tập của bà Sylvia Boorstein. Quyển sách có một tựa đề rất thú vị là “Don’t just do something, sit there”, đừng chỉ làm một cái gì đó, hãy ngồi yên. Cái tựa đề đó nghe hơi lạ, và nó cũng làm đề tài cho một số người mang ra trêu đùa. Như tranh biếm họa dưới đây.

Tuesday, 22 May 2018

không có gì đặc biệt

không có gì đặc biệt

Thầy của tôi qua đời khi tôi được ba-mươi-mốt tuổi.  Mặc dù lúc ấy tôi muốn dồn hết tâm lực vào việc hành thiền tại tu viện Eiheiji, nhưng tôi phải trở về để nối nghiệp thầy tại ngôi chùa của người.  Tôi đã trở nên rất bận rộn, cũng như mọi tuổi trẻ khác. Tôi gặp nhiều khó khăn. Những trở ngại này dạy cho tôi rất nhiều, nhưng không thấm vào đâu so với lối sống chân thật và tĩnh lặng tại tu viện.
    Tu thiền đòi hỏi ta phải giữ một nếp sống đều đặn bình thường. Thiền không phải là một phương pháp náo động nào hết, mà nó dạy cho ta biết thận trọng, chú ý vào những công việc thường xuyên mỗi ngày của mình.  Những khi ta quá bận rộn và kích động, tâm ta sẽ trở nên thô thiển và tã tơi.  Điều ấy không tốt.  Nếu có thể, hãy giữ cho mình được luôn tĩnh lặng và an vui, tránh những sự kích động. 

Tuesday, 15 May 2018

Sống thật với mình

Sống thật với mình

Ngày nay người ta thường hay nhắc nhiều đến vấn đề hãy biết sống thật với chính mình! Trên con đường tu học, có người bạn chia sẻ với tôi rằng, anh ta bao giờ cũng "cố gắng để sống thật với những cảm xúc của mình”, vì anh nghĩ nghệ thuật sống hạnh phúc là ta phải biết sống thật với những gì mình nghĩ, mình cảm xúc, be true to who you are!
    Nhưng thế nào là sống thật với chính mình bạn hở? Con người thật của ta là một con người như thế nào, ta có biết không?

Wednesday, 2 May 2018

Bất hại

Bất hại

Một người bạn của tôi, sau mấy năm sống ở Nepal và Ấn Ðộ, trở về vào năm 1973, đã chia sẻ như sau: "Nếu tôi không thể làm gì hữu ích cho cuộc đời, thì ít ra tôi cũng sẽ cố gắng bớt gây tổn hại chừng nào tốt chừng ấy".
    Tôi đã bị truyền lây bởi ý niệm về bất hại, ahimsa, ngay lúc ấy tại nơi phòng khách của tôi. Và tôi không bao giờ quên được giây phút đó. Mặc dù tôi cũng đã từng được nghe nói về thuyết bất bạo động trước đó rồi. Thái độ bất hại này là trái tim của pháp môn yoga, và cũng là lời tuyên thệ của các sinh viên y khoa trước khi họ trở thành bác sĩ thực thụ (hippocratic oath). Nó cũng là nguyên tắc nền tảng cho hành động của thánh Gandhi và sự tu tập của cá nhân ông. Nhưng hình như vì sự chân thành trong lời nói của người bạn tôi, cùng với một cái gì đó không phù hợp từ một con người mà tôi nghĩ là tôi biết về anh, đã gây cho tôi một ấn tượng rất mạnh.

Wednesday, 25 April 2018

vô hành

Vô hành

Trong thiền tập chúng ta thường nghe nói về vô hành (non-doing). Nhưng chúng ta cũng có thể dễ hiểu lầm rằng vô hành cũng là một thái độ thụ động, ngồi yên, không làm gì hết. Trong quyển “Nơi ấy cũng là bây giờ và ở đây”, ông Jon Kabbat-Zinn có những chia sẻ như sau về sự thể hiện của một thái độ Vô hành.
Nương theo lẽ tự nhiên
Vô hành, không-làm-gì, là nền tảng của sự tinh thông trong bất cứ một công việc nào. Thiên Dưỡng Sinh Chủ trong Nam Hoa Kinh có kể câu truyện như sau:
Bào Đinh mổ bò cho Văn Huệ Quân.
    Lúc ra thịt, điệu bộ của tay động, của vai đưa, của chân đạp, của gối chạm, tiếng da xương lìa nhau, tiếng dao cạo cắt đều trúng cung bực, hợp với điệu múa Tang-Lâm, với bài nhạc Kinh Thủ.

Wednesday, 18 April 2018

đi giữa mây ngàn

đi giữa mây ngàn

Cả ngày tìm kiếm mùa xuân
mà không thấy,
mang đôi giày cỏ lang thang khắp chốn
đi giữa mây ngàn,
theo con suối vòng quanh
Trở về nhà, ta bật cười vang
Chợt bắt gặp,
hoa mận nở hương thơm ngát
xuân ngay đó trên mỗi đầu cành
bao giờ cũng là hoàn hảo

Wednesday, 11 April 2018

Có hay không có một cái Tôi?

Có hay không có một cái Tôi?

Đức Phật thường rất thận trọng mỗi khi ngài trả lời cho ai một điều gì, phương cách trả lời của Phật là làm sao giúp cho người nghe được giác ngộ.
    Có những câu hỏi Phật trả lời chung cho tất cả, nếu đó là một vấn đề phổ quát có thể áp dụng cho mọi người.  Có những câu Phật trả lời bằng cách phân tích, định nghĩa những danh tự rõ ràng, trước khi Ngài giải thích. Cũng có những trường hợp Phật giải đáp bằng cách đặt câu hỏi ngược lại, để làm sáng tỏ vấn đề trong tâm của người hỏi.