Tuesday, 16 July 2019

Đâu cần để làm gì

Đâu cần để làm gì

Lâu lắm rồi tôi mới lại ngồi xuống chiếc bàn viết nhỏ của mình. Tôi nhớ chiếc khung cửa sổ chứa bầu trời xanh ngoài kia. Tôi nhớ cái không gian bốn mùa chuyển biến theo năm tháng. Nhớ những ngày mát trời tôi thường mở tung cửa sổ cho nắng và gió vào đây, nằm im thành những vệt sáng trên bàn hoặc thỉnh thoảng lật vội vã vài trang kinh cũ. Bạn biết không, gió của mỗi mùa đều có một mùi hương riêng. Vào mùa hạ gió mang một mùi nồng ngây ngây của lá cỏ hong nắng. Tôi nhớ mùi lá chín mục ẩm ướt ướp trong gió lành lạnh vào mỗi cuối thu. Mùa xuân, gió chở đầy hương hoa. Thời gian trôi ra vào căn phòng viết nhỏ của tôi mang theo cả một không gian mênh mông ngoài kia.
Thong dong trong đổi thay
Đời sống chung quanh ta đôi khi có những mất mát lớn và có những đổi thay nho nhỏ. Trong đó có hạnh phúc và khổ đau. Dầu ta có cố gắng làm gì đi chăng nữa, đời sống vẫn phải đổi thay, vì nó là vậy. Tôi ít còn cảm thấy xúc động nhiều trước một hạnh phúc đi qua, vì tôi ý thức rằng qua không có nghĩa là mất. Nhìn cho kỹ thì cuộc đời được làm bằng những thực tại biến đổi, kỳ diệu, mà nếu mình cứ khư khư ôm giữ lấy một hạnh phúc thôi, thì có lẽ thiệt thòi cho ta nhiều lắm.
    Cũng đã lâu lắm rồi tôi mới có dịp đi lại con đường nhỏ quanh bờ hồ nơi tôi làm. Bầu trời có hàng cây cao đổ bóng mát, có nắng ấm, gió khởi lên theo mỗi bước chân tôi. Tôi đi ngang qua một bụi cây nhỏ vang tiếng chim hót, ngồi lại trên một chiếc ghế gỗ nhìn mây và nước lặng yên.
    Mấy tuần bị ốm, tôi được dịp tiếp xúc lại với hạnh phúc của mình. Tôi nói hạnh phúc vì nó có bao giờ nằm ngoài khổ đau đâu bạn. Những hạnh phúc thật sự, nó tầm thường và bình dị hơn ta nghĩ nhiều lắm. Hạnh phúc là những gì bạn đang có trong giờ phút này, chúng bao giờ cũng sâu sắc hơn ta tưởng. Sau những ngày bệnh, nếm lại được một tách trà thơm, được đứng thẳng người dậy, được bước chân ra ngoài, được nhìn cây lá... tôi cảm thấy thong dong lắm.
Đâu cần để làm gì
Tôi nhớ câu chuyện về thiền sư Đạo Nguyên. Một hôm, vị thầy của ngài Đạo Nguyên thấy ông đang ngồi học kinh, hỏi ông học kinh để làm gì. Đạo Nguyên đáp: “Dạ, con học vì muốn biết các vị tổ ngày xưa đã làm gì.” Vị thầy hỏi: “Chi vậy?” Đạo Nguyên đáp: “Vì con muốn được thoát khỏi khổ đau của cuộc sống.” Vị thầy lại hỏi: “Chi vậy?” “Vì con muốn cứu giúp mọi loài trong cuộc đời này, chúng sinh có nhiều khổ đau quá!” “Chi vậy?” Vị thầy hỏi tiếp. “Rồi một ngày nào đó con sẽ trở lại quê hương con, con muốn giúp dân làng của con.” Vị thầy lại hỏi: “Chi vậy?” Sau cùng, Đạo Nguyên câm lặng, ngài không còn gì để nói nữa hết.
    Bạn nghĩ sự thinh lặng của ngài Đạo Nguyên ấy là gì? Tôi nghĩ vị thầy đã giúp ngài trở về tiếp xúc lại với cái nguyên nhân sâu xa nhất của ông. Cái nguyên nhân ấy thật ra không có một lý do nào để diễn đạt hết, vì câu trả lời nào cũng đều sai sự thật. Ta chỉ có thể lặng yên để thấy ra thôi phải không bạn!
    Tôi không nghĩ ta có thể sống trong cuộc đời này mà hoàn toàn giải thoát được những khó khăn hoặc phiền não. Chúng ta có thể tin và nghĩ đó là mục tiêu của sự tu tập. Nhưng đôi khi chính quan niệm ấy lại mang đến cho chúng ta thêm những khổ đau không cần thiết. Chúng có thể dẫn đến một sự trốn tránh khổ đau hơn là thật sự cảm nhận và chuyển hóa nó.
    Và cũng vì vậy, tôi không thể nói rằng tôi tu tập là vì tôi muốn được hạnh phúc, được khoẻ mạnh. Vì tôi biết mình sẽ không thể nào khoẻ mạnh và hạnh phúc mãi. Khổ đau là khi ta tự đặt cho sự tu tập của mình một mục đích, một sự tìm cầu. An lạc là thái độ bao dung, trong sáng của ta đối với thực tại, chứ không phải kết quả của một sự thành đạt nào đó.
Hạnh phúc chỉ có mặt trong thực tại
Trên con đường nhỏ buổi trưa này, dấu tích của mùa Đông mấy tháng trước đã hoàn toàn nhạt phai. Cây cầu gỗ bắt ngang một con rạch nước nhỏ dẫn ra hồ, hai bên bờ cây lá um tùm. Có những ngày im gió, mặt hồ phẳng lặng như một tấm gương. Tôi thấy mây trắng thong dong trôi trong lòng nước. Những lúc ấy, hạnh phúc là vậy và chỉ có thể là vậy thôi bạn nhỉ. Tôi thấy được đời sống của mây, nước, của những viên sỏi nhỏ dưới chân, của những chiếc lá vàng khô của mùa thu trước, bên bờ hồ sóng vỗ nhẹ.
    Có những lần sau một buổi đi dạo, trở về tôi thấy đời sống thật an ổn. Chắc nơi bạn ở cũng có một con đường nhỏ đẹp nào đó, có mây trắng, gió mát, nắng ấm và lá xanh. Một người bạn kể cho tôi nghe, có một lần chị lên núi cao vào buổi sáng thật sớm, chị bất ngờ được nhìn một mặt trời bình minh đỏ thật huy hoàng. Giữa một không gian thênh thang, trong giây phút ấy chỉ có một mình chị, trời và núi. Trở về với đời sống hằng ngày chị vẫn nhớ mãi cảm xúc đẹp ấy.
    Cuộc đời có những cái hay, cái đẹp chân thật cho dầu ta có mặt để chứng kiến hay không. Dầu bạn có đang mang một khổ đau nào đó, cuộc đời này vẫn có một thực chất an ổn và hạnh phúc. Vì nếu như những hạnh phúc mà ta đang có vẫn là chưa đủ, thì có tìm kiếm thêm bao nhiêu nữa cũng sẽ không bao giờ là đủ!
    Tôi nghĩ, đôi khi mỗi người chúng ta cũng cần có một ngày cho riêng mình. Một ngày mà ta sẽ không cần phải lo gì đến ngày mai hoặc nghĩ về quá khứ. Một ngày mà ta không cần phải lo giải quyết hoặc tìm kiếm giải pháp cho một vấn đề nào hết. Ta sẽ đi trong thiên nhiên, đến ngồi bên những chiếc ghế, xem lá đổi màu, lắng nghe hoa nở, nếm mây bay trong tách cà phê… Và chỉ có ta mới cho ta được ngày ấy thôi. Bạn biết không, gia đình, bạn bè, công việc... chắc chắn cũng sẽ vẫn còn đó, đứng vững, tồn tại mà không cần ta.
Hạnh phúc của một sơ tâm
Những ngày ta có thể nhìn lại hiện hữu chung quanh mình bằng một con mắt mới. Thiền sư Shunryu Suzuki có nói đến một sơ tâm, tức cái bản tâm của một người mới bắt đầu, nó giúp ta kinh nghiệm được mỗi giây phút như là mới tinh. Bạn biết không, cái thấy của ta bắt đầu trở nên giới hạn khi ta không còn thấy cuộc sống này, những gì đang xảy ra chung quanh mình, là kỳ diệu nữa. Tôi nghĩ có lẽ đâu đó trong sự tu tập, cái sơ tâm ngày nào của ta đã bị phai mờ.
    Hai đứa con của tôi giờ cũng đã chóng lớn. Nhớ mới ngày nào đây tôi vẫn còn bồng ẵm đặt chúng vào nôi. Có nhiều lần tôi ngồi yên nhìn chúng chơi với nhau, ánh mắt ngây thơ của chúng tô đẹp cuộc sống. Chúng nó giờ mỗi đứa cũng đã bắt đầu có một tâm tánh riêng, như ta thuở nào. Chúng rồi sẽ lớn và trưởng thành như tôi, như bạn, như những cây tùng, cây anh đào ngoài sân nhà. Chúng ta có thể làm gì khác hơn đâu? Tôi nghĩ, làm cha mẹ là sự tu học và buông xả của cả một đời.
    Sau mấy ngày bệnh, bước ra ngoài tôi thấy những cụm mây trắng trong hơn, những chiếc lá xanh hơn, những viền nét rõ ràng hơn. Đứa con gái tôi chạy chơi trên sân, hái những bông cỏ vàng đem chia cho em nó đang đủng đỉnh theo sau. Đối với chúng, hoa nào cũng đẹp, chiếc lá khô nào cũng kỳ diệu. Có lần nhặt được đâu đó một cành cây khô nhỏ rất tầm thường, nhưng nó quý lắm, bắt tôi phải cất giữ cho nó. Tôi về để trên đầu tủ sách của mình. Lâu rồi chắc nó cũng đã quên. Nhưng tôi vẫn còn cất giữ cho nó. Có lẽ một ngày nào đó lớn khôn rồi, đứa con gái tôi sẽ không còn mê chơi với những chiếc lá, hoa vàng, cỏ dại nữa. Ngày ấy, tôi sẽ mang cành cây khô ngày xưa trả lại cho nó. Biết đâu rồi nó sẽ bắt gặp lại được một hạnh phúc của ngày xưa.
    Còn bạn và tôi, chúng ta có còn nhớ đến một hạnh phúc thuở nào của mình không bạn hở?
Nguyễn Duy Nhiên

free hit counter

Wednesday, 10 July 2019

Tưởng đến tương lai

Tưởng đến tương lai

Tôi thấy, chúng ta cũng dễ hiểu lầm rằng, sống trong hiện tại có nghĩa là chúng ta không được phép nghĩ về quá khứ hoặc tưởng tới tương lai của mình. Thật ra thì ta có quyền nghĩ về quá khứ và tưởng đến tương lai của mình chứ! Nhưng nó phải dựa trên thực tại này, một sự thật, và đừng để cho mình bị quyến luyến và ràng buộc vào kết quả của chúng. Trong kinh Người Biết Sống Một Mình Phật có giảng về việc này

Wednesday, 19 June 2019

Chỉ có một Pháp

Chỉ có một Pháp

Hỏi:  Lý do gì đã đưa ông đến việc viết quyển sách gần đây "Chỉ Có Một Pháp", (One Dharma) ?
Joseph Goldstein:  Lý do thúc đẩy là vì tôi có một kinh nghiệm tu học với nhiều vị thầy thuộc các trường phái Phật giáo khác nhau, cũng như những dòng phái khác biệt trong các truyền thống như là Nguyên Thuỷ (Theravada), thiền Zen, và Tây tạng. Tôi nhận thấy rằng những giáo pháp và những điều các vị thầy giảng dạy rất khác nhau, và thường khi lại là trái ngược nhau, về những vấn đề như là tự tánh của tâm, tự tánh của ý thức và giải thoát. Vì vậy mà nhiều khi tôi không biết là mình phải hành xử như thế nào, khi những vị thầy mà tôi kính trọng nhất lại nói trái nghịch nhau về những vấn đề mà tôi cho là chủ yếu nhất.

Monday, 17 June 2019

Tìm người ở ẩn, không gặp

Tìm người ở ẩn, không gặp


Tầm ẩn giả bất ngộ
Tùng hạ vấn đồng tử
Ngôn sư thái dược khứ.
Chỉ tại thử sơn trung,
Vân thâm bất kiến xứ.
Giả Đảo

Dưới thông hỏi chú tiểu đồng,
Thưa: “Thầy hái thuốc nên không có nhà.
Thầy đi quanh núi không xa,
Mây mù che khuất biết là nơi đâu.”
Chi Điền dịch

Bên cội tùng, chú bảo
"Thầy vừa đi hái thuốc
Chỉ tại núi này thôi
Mây mù không thấy được"
Nhất Hạnh dịch


Wednesday, 12 June 2019

Xin lắng nghe tôi

Xin lắng nghe tôi

Biết lắng nghe là một phương pháp tu học có năng lượng chuyển hóa nhiệm mầu. Thật ra, khi ta ngồi lắng nghe một người bạn chia sẻ một khó khăn hay muộn phiền nào đó, ta cũng chỉ làm phương tiện để giúp người bạn ấy quay nhìn lại chính họ mà thôi.  Điều mà ta có thể đóng góp cho người bạn là sự thinh lặng và tấm lòng rộng mở, không phê phán của chính mình.
    Xin chia sẻ với bạn bài thơ dưới đây, When I ask you to listen, không biết tên tác giả. Tôi nghĩ, bài thơ không phải chỉ muốn nói với người đang lắng nghe, mà cũng muốn nhắn nhủ với người đang cần được lắng nghe. Vì thật ra, chúng ta không cần tìm một câu trả lời nào, chúng ta chỉ cần một sự tĩnh lặng để có thể lắng nghe nhau trọn vẹn hơn mà thôi.

Saturday, 8 June 2019

Mắt ngắm trăng được nghỉ


Mùa này vào cuối thu, trời lạnh, và dường như lá rơi nhiều nhất là vào tháng này, khi trời có nhiều mưa. Vào những chiều lộng gió, ngàn chiếc lá bay theo những hạt mưa rơi tất tả mù trời. Có hôm ngồi trong phòng đọc sách, loáng thoáng bóng lá bay đầy bên ngoài cửa sổ mà tôi giật mình ngỡ tuyết đang rơi. Trời thu bên này rất đẹp! Đi trên con đường ngập gió với một không gian đầy màu sắc bay, dễ khiến ta liên tưởng đến cuộc sống của mình giữa những biến đổi của cuộc đời.

Wednesday, 5 June 2019

Đi tìm một trái ớt ngọt

Đi tìm một trái ớt ngọt

Một trong những câu truyện mà tôi thích nhất là câu truyện của ông Nasrudin, một tu sĩ Sufi. Một hôm, người ta thấy ông Nasrudin ra ngồi ở giữa chợ, nước mắt và nước mũi chảy ròng ròng, và trước mặt ông là một giỏ ớt thật to. Ông cứ đều đặn đưa tay vào giỏ lựa một trái ớt bỏ vào miệng nhai, rồi ông lại khóc than kêu lên thật to mà không kềm chế được.
    Những người đi ngang qua thấy vậy ghé lại hỏi, "Nasrudin, ông làm gì thế, ông có điên không vậy?"  Nước mắt mũi vẫn tuông chảy, ông nói giọng thều thào, "Tôi cứ muốn ăn những trái ớt này, vì hy vọng rồi sẽ tìm được một trái ớt ngọt."

Wednesday, 29 May 2019

Nơi đâu là nhà?

Nơi đâu là nhà?
Nếu như có người hỏi bạn từ đâu đến, bạn sẽ trả lời như thế nào? Nơi ấy có phải là chỗ ta sinh ra, nơi ta đang sống, hay là xứ sở mà mình có quốc tịch? Thật ra câu hỏi ấy cũng không đơn giản như ta nghĩ phải không bạn?
    Nhà văn Pico Iyer, chuyên viết về đề tài du lịch, ông đã từng đi khắp nơi trên thế giới để tìm hiểu các nền văn hóa khác nhau. Ông có một câu trả lời rất thú vị cho câu hỏi này, “Ta từ đâu đến?” Và ông cũng nói đến một cảm giác bình yên mà ta cảm thấy khi trở về lại ngôi nhà của mình. Nhưng quê nhà của ta thật sự ở đâu bạn hả? 

Tuesday, 21 May 2019

Ngày vừa mới lên

Ngày vừa mới lên.

Có một câu chuyện vui như vầy. Trong ngôi làng nọ, mỗi sáng có một vị tu sĩ thức dậy, rời nhà và đi xuống phố để đến đền thờ của mình. Sáng nào ông cũng đều làm việc ấy. Một hôm, khi đi ngang trạm canh ông gặp một người lính gác, anh này biết việc làm hằng ngày của vị tu sĩ, nhưng muốn đùa cợt  nên hỏi: “Sáng nay Thầy đi đâu đó?”

Saturday, 18 May 2019

Chiếc thuyền không

Chiếc thuyền không
Một người đi thuyền qua sông.  Một chiếc thuyền không người lái từ đâu trôi đến, đụng vào mạn thuyền của ông.  Cho dù ông có là người nóng tính đến đâu, ông cũng sẽ không giận.  
Nhưng nếu ông thấy bên kia thuyền có người, ông sẽ hét lên, bảo người kia bẻ lái.  Nếu không nghe, ông lại tiếp tục la hét, chưởi mắng, nóng giận.  Tất cả chỉ khác nhau ở chỗ thuyền bên kia có người.  Nếu chiếc thuyền là một chiếc thuyền không, thì chắc chắn sẽ không có sự nóng giận, la mắng. 
Nếu biết đem cái lòng trống không mà đối xử với đời, thì ai mà ngăn trở mình, ai mà lại muốn làm hại mình.
Trang Tử
free hit counter

Tuesday, 14 May 2019

Giữa những vội vã

Giữa những vội vã

Trời đã bắt đầu vào Thu, có lẽ từ tuần trước. Buổi sáng bình minh đến muộn hơn. Bầu trời buổi sáng nhiều mây, và có những cơn mưa nhẹ giăng ngang qua. Mùa thu về khi lối nhỏ mình đi bắt đầu phủ lá, khi những khu rừng hai bên đường bắt đầu ướm màu sắc vàng đỏ tím, khi mỗi sáng đi làm mình phải mang thêm một chiếc áo khoác.

Tuesday, 7 May 2019

Bạn có đổi ý về sự tu tập?

Bạn có đổi ý về sự tu tập?

Một tờ báo Phật học Hoa kỳ có nêu câu hỏi này đến với một số vị thầy dạy thiền, cũng như những hành giả có kinh nghiệm tu học về đạo Phật: Có điều nào trong đạo Phật mà ngày nay bạn đã thay đổi ý nghĩ của mình về nó không, và tại sao? What in Buddhism have you changed your mind about, and why?  Xin chia sẻ một số những câu trả lời của các vị ấy.
--- oOo ---
Ông Jack Kornfield là một vị giáo thọ và cũng là sáng lập viên của trung tâm thiền tập Spirit Rock Meditation Center.
Tôi thì cũng đã từng đổi ý về hằng trăm việc.  Mà một ví dụ cụ thể là vấn đề nỗ lực, cố gắng trong thiền tập.  Tôi thường nghĩ là muốn đạt đến giải thoát, chúng ta cần phải luyện tập như một chiến sĩ.  Nhưng bây giờ thì tôi hiểu rằng, chúng ta cần phải thực tập như một người mẹ hiền đối với một đứa con sơ sinh của mình.  Cũng cùng có một năng lượng ấy nhưng hai phẩm chất hoàn toàn khác nhau.  Ta cần một tình thương và sự có mặt hơn là phải cố gắng đánh gục kẻ thù trên một chiến trận.