Tuesday, 12 June 2018

đừng xô nhau giữa chiêm bao

Đừng xô nhau giữa chiêm bao

Có lần tôi được nghe một bài hát của Trịnh Công Sơn với những ý lạ, "Biển sóng đừng xô nhau, ta xô biển lại sóng về đâu?  Biển sóng đừng xô ta, ta xô biển lại sóng nằm đau!" Ông viết bài đó do cảm hứng khi nghe tụng câu kinh Bát Nhã "Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha."
    Ông giải thích ý mình, "Tuy là do cảm hứng bắt nguồn từ câu kinh, nhưng nó không nương tựa gì câu kinh cả.  Tôi muốn nói, sống trong cuộc đời, ta đừng nuôi thù hận, đừng có ác ý trong cuộc tình.  Đừng để trong tình thương có bóng dáng thù địch, của lòng sân hận.  Sóng xô ta, ta xô lại sóng.  Biết bao giờ mới đến được bờ bên kia của tịch lặng, của bình an!"
    Ông nói về những cuộc tình, mà cuộc đời cũng thế, bạn có nghĩ vậy không?  Vì cuộc đời cũng được làm bằng những mối liên hệ giữa ta với người chung quanh. Mà nếu mỗi lần "sóng xô ta" rồi "ta xô lại sóng", thì biết bao giờ biển khổ này mới được lặng yên, phải không bạn!
    Tôi nghĩ sự tu học trước hết là để đem lại cho ta một tấm lòng.  Một tấm lòng rộng lớn, không nhỏ nhen, không nghi kỵ, không xô đẩy nhau.  Một tấm lòng không cô lập, không cố chấp.  Với tấm lòng rộng mở ấy, chúng ta có thể chuyển hóa được những khổ đau cho nhau.
    Đêm nay trăng sáng yên ngoài cửa sổ. Trong căn phòng viết nhỏ của tôi có một vùng ánh sáng nhỏ tĩnh lặng.  Trên bàn viết, tôi có chép lại một bài thơ của bác Ngọc Quế in trong tập sách bác gởi tặng nhà hôm nào,
    Ngàn năm,
    Giọt nước có buồn không
    Sao vẫn long lanh
    Dưới ánh hồng
    Trên cánh sen vàng
    Ai biết được
    Ngàn năm
    Giọt nước có buồn không.
    Đêm đã khuya.  Tôi thổi tắt ngọn nến trên bàn.  Một làn khói tỏa nhẹ dưới ánh trăng xanh.
Nguyễn Duy Nhiên
free hit counter

Wednesday, 30 May 2018

Đừng làm gì hết, hãy ngồi yên

Đng làm gì hết, hãy ngồi yên

Nhiều năm trước, tôi có dịch một quyển sách viết về thiền tập của bà Sylvia Boorstein. Quyển sách có một tựa đề rất thú vị là “Don’t just do something, sit there”, đừng chỉ làm một cái gì đó, hãy ngồi yên. Cái tựa đề đó nghe hơi lạ, và nó cũng làm đề tài cho một số người mang ra trêu đùa. Như tranh biếm họa dưới đây.

Tuesday, 22 May 2018

không có gì đặc biệt

không có gì đặc biệt

Thầy của tôi qua đời khi tôi được ba-mươi-mốt tuổi.  Mặc dù lúc ấy tôi muốn dồn hết tâm lực vào việc hành thiền tại tu viện Eiheiji, nhưng tôi phải trở về để nối nghiệp thầy tại ngôi chùa của người.  Tôi đã trở nên rất bận rộn, cũng như mọi tuổi trẻ khác. Tôi gặp nhiều khó khăn. Những trở ngại này dạy cho tôi rất nhiều, nhưng không thấm vào đâu so với lối sống chân thật và tĩnh lặng tại tu viện.
    Tu thiền đòi hỏi ta phải giữ một nếp sống đều đặn bình thường. Thiền không phải là một phương pháp náo động nào hết, mà nó dạy cho ta biết thận trọng, chú ý vào những công việc thường xuyên mỗi ngày của mình.  Những khi ta quá bận rộn và kích động, tâm ta sẽ trở nên thô thiển và tã tơi.  Điều ấy không tốt.  Nếu có thể, hãy giữ cho mình được luôn tĩnh lặng và an vui, tránh những sự kích động. 

Tuesday, 15 May 2018

Sống thật với mình

Sống thật với mình

Ngày nay người ta thường hay nhắc nhiều đến vấn đề hãy biết sống thật với chính mình! Trên con đường tu học, có người bạn chia sẻ với tôi rằng, anh ta bao giờ cũng "cố gắng để sống thật với những cảm xúc của mình”, vì anh nghĩ nghệ thuật sống hạnh phúc là ta phải biết sống thật với những gì mình nghĩ, mình cảm xúc, be true to who you are!
    Nhưng thế nào là sống thật với chính mình bạn hở? Con người thật của ta là một con người như thế nào, ta có biết không?

Wednesday, 2 May 2018

Bất hại

Bất hại

Một người bạn của tôi, sau mấy năm sống ở Nepal và Ấn Ðộ, trở về vào năm 1973, đã chia sẻ như sau: "Nếu tôi không thể làm gì hữu ích cho cuộc đời, thì ít ra tôi cũng sẽ cố gắng bớt gây tổn hại chừng nào tốt chừng ấy".
    Tôi đã bị truyền lây bởi ý niệm về bất hại, ahimsa, ngay lúc ấy tại nơi phòng khách của tôi. Và tôi không bao giờ quên được giây phút đó. Mặc dù tôi cũng đã từng được nghe nói về thuyết bất bạo động trước đó rồi. Thái độ bất hại này là trái tim của pháp môn yoga, và cũng là lời tuyên thệ của các sinh viên y khoa trước khi họ trở thành bác sĩ thực thụ (hippocratic oath). Nó cũng là nguyên tắc nền tảng cho hành động của thánh Gandhi và sự tu tập của cá nhân ông. Nhưng hình như vì sự chân thành trong lời nói của người bạn tôi, cùng với một cái gì đó không phù hợp từ một con người mà tôi nghĩ là tôi biết về anh, đã gây cho tôi một ấn tượng rất mạnh.

Wednesday, 25 April 2018

vô hành

Vô hành

Trong thiền tập chúng ta thường nghe nói về vô hành (non-doing). Nhưng chúng ta cũng có thể dễ hiểu lầm rằng vô hành cũng là một thái độ thụ động, ngồi yên, không làm gì hết. Trong quyển “Nơi ấy cũng là bây giờ và ở đây”, ông Jon Kabbat-Zinn có những chia sẻ như sau về sự thể hiện của một thái độ Vô hành.
Nương theo lẽ tự nhiên
Vô hành, không-làm-gì, là nền tảng của sự tinh thông trong bất cứ một công việc nào. Thiên Dưỡng Sinh Chủ trong Nam Hoa Kinh có kể câu truyện như sau:
Bào Đinh mổ bò cho Văn Huệ Quân.
    Lúc ra thịt, điệu bộ của tay động, của vai đưa, của chân đạp, của gối chạm, tiếng da xương lìa nhau, tiếng dao cạo cắt đều trúng cung bực, hợp với điệu múa Tang-Lâm, với bài nhạc Kinh Thủ.

Wednesday, 18 April 2018

đi giữa mây ngàn

đi giữa mây ngàn

Cả ngày tìm kiếm mùa xuân
mà không thấy,
mang đôi giày cỏ lang thang khắp chốn
đi giữa mây ngàn,
theo con suối vòng quanh
Trở về nhà, ta bật cười vang
Chợt bắt gặp,
hoa mận nở hương thơm ngát
xuân ngay đó trên mỗi đầu cành
bao giờ cũng là hoàn hảo

Wednesday, 11 April 2018

Có hay không có một cái Tôi?

Có hay không có một cái Tôi?

Đức Phật thường rất thận trọng mỗi khi ngài trả lời cho ai một điều gì, phương cách trả lời của Phật là làm sao giúp cho người nghe được giác ngộ.
    Có những câu hỏi Phật trả lời chung cho tất cả, nếu đó là một vấn đề phổ quát có thể áp dụng cho mọi người.  Có những câu Phật trả lời bằng cách phân tích, định nghĩa những danh tự rõ ràng, trước khi Ngài giải thích. Cũng có những trường hợp Phật giải đáp bằng cách đặt câu hỏi ngược lại, để làm sáng tỏ vấn đề trong tâm của người hỏi.

Wednesday, 4 April 2018

giúp đỡ tu học

Giúp đỡ tu học
Hỏi:  Tôi có một người rất thân đang gặp nhiều khó khăn và khổ đau, chị ta không tìm được một lối sống nào cho có hạnh phúc.  Tôi tin rằng nếu chị ta bớt dính mắc và bớt quan trọng hóa những ý nghĩ của mình hơn, đời chị sẽ bớt khổ đau.  Đây là điều mà tôi học được trong thiền tập.  Nhưng tôi nghĩ là chị chưa sẳn sàng để tìm hiểu về đạo Phật, hay là chịu tập thiền trong lúc này.  Tôi rất muốn được giúp chị và hướng dẫn chị vào con đường tu học.  Tôi phải làm cách nào đây, tôi không muốn giảng đạo Phật cho chị, hay là bắt chị làm những việc gì mà chị ta chưa sẵn sàng?

Wednesday, 28 March 2018

những dấu lặng

những dấu lặng

Chúng ta thường nghĩ rằng một người thành công, hay là một người có ích cho đời là một người rất bận rộn. Người ta thường nói thì giờ là vàng bạc, vì vậy lúc nào ta cũng phải biết tận dụng thi giờ của mình, không được hoang phí.  Nhưng có một nhà văn Trung Hoa, ông Lâm Ngữ Đường, nói rằng, "Thì giờ có ích lợi nhất khi nó không bị bắt dùng vào một việc gì hết. Thì giờ cũng được ví như khoảng trống trong một căn phòng."  Khoảng trống ấy đâu có sử dụng cho việc gì đâu, nhưng nó rất là cần thiết.

Wednesday, 21 March 2018

Biết hiểu nhau hơn

Biết hiểu nhau hơn

Ngày nay chúng ta không cần phải lo sợ rằng trái đất này sẽ bị hủy diệt vì sự va chạm của những thiên thạch (asteroid) ngoài không gian, hay do những bệnh dịch toàn cầu, hoặc là vì thiên tai núi lửa, sóng thần, hay động đất…
    Nhà vật lý và vũ trụ học người Anh Stephen Hawking nói rằng, thế giới chúng ta ngày nay đang đối diện với một mối đe dọa trực tiếp và kề cận với mình hơn, đó là hành động và thái độ của chính con người đối với nhau.
    Ông Hawking nói, “Sự phá sản của con người mà tôi muốn nói là cái thái độ gây hấn, dành lấn (aggression) của chúng ta. Có thể trong thời con người còn sống trong hang động, thái độ ấy giúp chúng ta tìm thức ăn, có thêm đất đai, và duy trì sự sinh tồn. Nhưng ngày nay thì chính thái độ ấy đang đe dọa tiêu diệt tất cả loài người.”
    “Chúng ta cần phải biết thay thế thái độ bạo động, dành lấn của mình bằng sự cảm thông và biết hiểu nhau hơn (empathy)” Ông Hawkin chia sẻ, “Được như vậy con người sẽ gần lại với nhau hơn, trong một thế giới an bình và thương yêu.”
Nguyễn Duy Nhiên

free hit counter

Wednesday, 14 March 2018

Tâm bi: rúng động nhưng không mềm yếu

Tâm bi: rúng động nhưng không mềm yếu

Nhiều năm trước đây, khi tôi sống ở Ấn độ và thực hành thiền tập tại Bồ đề Ðạo tràng, tôi có đi với một người bạn sang Calcutta ở vài hôm. Ðến giờ trở về, chúng tôi mới hay là mình sắp trễ giờ xe lửa. Chỉ có một cách duy nhất để ra ga kịp giờ là tìm một chiếc xe kéo. Xe kéo là một loại xe rất thông dụng ở Ấn độ. Tại những thành phố khác, xe kéo thường được kéo bằng xe đạp hoặc xe gắn máy, nhưng ở Calcutta xe được kéo bằng người chạy bộ. Mặc dù chúng tôi không thích ngồi trên xe để cho một người khác kéo, nhưng vì trễ giờ nên chúng tôi không còn có sự chọn lựa nào khác hơn.

Wednesday, 7 March 2018

Lòng thiền, hoa cúc nở

lòng thiền, hoa cúc nở

Mấy tháng trước, tôi có đọc câu chuyện của anh Joel Sartore kể lại bài học kinh nghiệm của đời mình.  Joel là một nhà nhiếp ảnh rất thành công và làm việc cho một tờ báo rất nổi tiếng là tờ National Geographics. 
    Cuộc đời của anh là một chuỗi dài những bận rộn, tiếp nối từ hết một công việc này sang công tác nọ. Công việc đã mang anh từ những bờ cát trắng xóa bọt biển vùng Gulf Coasts, đến miền tuyết lạnh Alaska, cho đến những chốn hoang vu của vùng đất mới…  Anh mang lại cho độc giả những tấm ảnh đẹp tuyệt vời, những mẩu truyện trung thực của đời sống hoang dã thiên nhiên.  Anh rất yêu thích và có thật nhiều hạnh phúc với công việc mình làm.

Wednesday, 28 February 2018

Tiếp nhận những gì có mặt

Tiếp nhận những gì có mặt

Mấy năm trước đây, tôi và Joseph Goldstein có đi sang Calcutta để thăm một trong những vị thầy của chúng tôi là bà Dipa Ma. Bà ta lúc ấy cũng đã lớn tuổi lắm rồi, nên chúng tôi cũng muốn sang thăm bà càng sớm càng tốt. Như bạn biết, mùa mưa ở Ấn độ rất là kinh khiếp. Ngày đầu tiên đến nơi, chúng tôi ghé thẳng sang nhà bà Dipa Ma và ở lại nơi đó một hôm. Bên ngoài trời mưa tầm tã. Nhưng sự vui mừng được gặp lại bà Dipa Ma khiến tôi không chú ý gì đến cơn mưa như thác đổ bên ngoài.

Monday, 19 February 2018

Sách mới: Thiền tập về thương yêu


Giới thiệu sách: Thiền tập về thương yêu
Nghệ thuật sống hạnh phúc

Lovingkindness. Sharon Salzberg

Người dịch: Nguyễn Duy Nhiên
Nhà xuất bản Sách Phương Nam


--- oOo ---