Monday, 15 September 2014

o Đừng nên giữ lại

Đừng nên giữ lại

Nếu bạn là một nhà văn, nhà thơ, hay một người thích sáng tác, tôi xin tặng bạn lời khuyên sau đây của bà Annie Dillard.  Bà Dillard là một tác giả nổi tiếng, từng được trúng giải thưởng Pulitzer Prize về văn chương.
"Tôi cũng có biết một chút ít về vấn đề viết văn, và chúng là như vầy: hãy chia sẻ hết tất cả, cho hết, sử dụng hết, tất cả, ngay tức thì, cho hết tất cả ngay bây giờ.  Đừng để dành những gì ta thấy là hay đẹp cho một đoạn khác về sau trong sách, hay dành lại cho một quyển sách khác, hãy chia sẻ nó đi, chia sẻ tất cả, chia sẻ ngay bây giờ. 
    Sự thúc đẩy muốn giữ lại một cái gì hay, để dành cho một nơi chốn nào khác tốt hơn, là dấu hiệu báo cho ta hãy đem nó ra chia sẻ ngay bây giờ.  Sẽ có những điều khác khởi lên về sau, những điều hay ho hơn.  Chúng cũng như nước trong giếng, lại sẽ dâng đầy lên từ bên dưới.
    Cũng vậy, ý muốn giữ lại riêng cho mình những gì hay đẹp ta đã học được, không những là ích kỷ và nhỏ nhen, mà còn là tự tiêu diệt nữa.  Bất cứ những gì ta không mang ra chia sẻ cởi mở và rộng rãi, ta sẽ đánh mất chúng.  Ta mở chiếc tủ sắt, két bạc của mình ra và chỉ tìm thấy những tro tàn.  Give it all and give it now...”
Bây giờ và ở đây
Tôi nghĩ trong cuộc sống này, có lẽ chúng ta cũng có thể lắng nghe và thử nhìn sâu vào lời chia sẻ ấy, phải không bạn?  Trong đạo Phật, trên con đường tu học có một sự thực tập gọi là hành động chân chánh, samyak-karmānta, wise action.  Nó cũng có nghĩa là trong giờ phút này ta chỉ có một việc để làm, một lời để nói, ta chỉ có mỗi bước chân này và con đường mình đang đi...  Vì vậy ta hãy thể hiện hành động ấy sao cho chân chánh, cho đẹp và sâu sắc, ngay trong giây phút này. 
    Mà thật ra, ta cũng đâu thể hành xử theo một cách nào khác hơn được?  Và ta cũng không thể để dành nó lại cho một ngày mai nào đó khi trời nắng ấm hơn, hay đợi khi đời bớt chênh vênh hơn, mới làm được!  Thật ra bây giờ và ở đây ta bao giờ cũng chỉ có duy nhất một wise action này mà thôi, và nó có thể đơn sơ như là một bước chân, một hơi thở, một tách trà hay một nụ cười. Vấn đề là ta hãy ý thức cho trọn vẹn được việc làm ấy.
Mấy tuần trước tôi có dịp về thăm đứa cháu.  Hôm ấy có người viết tặng cho nó câu thư pháp bằng tiếng Anh “Happiness is here and now.”  Hạnh phúc là bây giờ và ở đây.  Nó hỏi tôi, tại sao đã nói “here” rồi mà còn cần phải có “now” nữa?  Ở đây thì chắc chắn phải là bây giờ rồi, chứ còn là khi nào khác nữa đây?  Tôi chỉ cười thôi.  Không lẽ tôi nói với nó rằng, người lớn chúng ta phức tạp lắm, nên mình phải chế tác ra đủ văn tự, chữ nghĩa để nhắc nhở một điều rất giản dị và hiển nhiên..
    Và sự thật là vậy, ta chỉ có thể buông bỏ những muộn phiền của mình trong giờ phút này, mà không thể là một ngày mai nào khác.  Ta chỉ có thể học tha thứ trong khi ta đang ngồi, đứng hay đi ở ngay nơi đây, chứ không thể là một nơi nào khác.  Trong giây phút này ta chỉ có một hành động này, và hạnh phúc cũng chỉ có thể có mặt trong giây phút hiện tại mà thôi.
Mặt trăng hôm qua chiếu sáng mặt trăng hôm nay
Bạn biết không, chúng ta ai cũng có một ngày mai để mơ tưởng đến, và những ngày hôm qua để nhớ về.  Nhiều năm trước, trong lần đầu trở về quê hương sau nhiều năm xa, tôi tìm về căn nhà xưa, ngôi trường cũ của mình.  Khi về lại, tôi thấy cảnh vật cũng vẫn không đổi thay mấy, nhưng tôi có cảm nhận dường như mình bây giờ đã khác.  Nhưng thật ra tôi có khác hơn xưa không, hay cũng chỉ là một sự tiếp nối của quá khứ mà thôi?  Bạn nhìn cho kỹ đi, thời gian có trôi qua nhưng thật ra có gì là mất đi chăng!  Nhớ hai câu thơ của Tuệ Trung Thượng Sĩ:
      Tạc dạ nguyệt minh kim dạ nguyệt,
      Tân niên hoa phát cố niên hoa.
      Năm cũ hoa cười hoa năm mới,
      Đêm này nguyệt sáng nguyệt đêm qua.  (Trúc Thiên dịch)
Mặt trăng của đêm hôm qua đang chiếu sáng trong mặt trăng của đêm hôm nay, Hoa năm mới đang bừng dậy trong hoa năm cũ.  Một đêm khuya mùa đông trên con đường về nhà, tôi ngước lên nhìn trăng sáng.  Tôi ý thức được rằng trăng sáng đêm nay cũng là vầng trăng sáng của đêm qua.  Tất cả chỉ là một sự tiếp tục.  Những hạnh phúc của ngày tháng qua cũng vẫn còn đang tiếp tục có mặt trong ngày hôm nay!
    Mặt trăng sáng đêm nay cũng vẫn là cùng một mặt trăng Phật đã ngước nhìn khi ngồi dưới cội bồ đề ngàn năm trước. Bạn hãy nhìn đi, trong giây phút này ta vẫn có đầy đủ hết. Và ý thức đó giúp tôi hiểu rằng, mình vẫn có thể chuyển hóa được tất cả những muộn phiền trong quá khứ.
Như giếng nước trong lành
Tôi thấy trong thời đại ngày nay chúng ta ai cũng biết xây dựng cho tương lai, chăm sóc cho ngày mai của mình, rất hay.  Nhưng ít ai lại có khả năng sống trong giây phút hiện tại.  Nhưng làm sao ta có thể sống trong hiện tại?  Tôi nghĩ có lẽ là như vầy: “hãy chia sẻ hết tất cả, cho hết, sử dụng hết, cho hết tất cả ngay lúc này.  Đừng để dành những gì ta nghĩ là hay là đẹp cho một đoạn khác về sau, hay chờ một nơi nào khác…”
Nhưng xin bạn đừng hiểu lầm rằng tôi nói chúng ta không cần đến ngày mai, cứ buông thả hết và hành xử theo những xúc cảm, hoặc lăng xăng giúp đời theo ý bản ngã của mình! Tôi chỉ muốn nói là trong giây phút này ta chỉ có một việc đang làm mà thôi, một chỗ đang ngồi, một nơi đang đứng, một bước đang đi, hay là một nụ cười, một niềm vui cho nhau. Tôi nghĩ, khi ta hoàn toàn có mặt với việc làm ấy, bất cứ đó là việc gì, với một tâm sáng suốt và trong lành, là ta đang "chia sẻ hết, cho hết và sử dụng hết tất cả..."
    Theo tôi thì một hành động trong lành là một việc làm mang lại sự tự do, tình thương và hạnh phúc, cho mình và người chung quanh.  Đó có thể là một hơi thở có ý thức, một bước đi thong thả, một sự buông xả, một lời thương yêu, hay một sự thinh lặng, để giúp cuộc đời này được trở lại hồn nhiên hơn, bớt đi những khổ đau không cần thiết…  Và với những việc làm trong lành ấy, bạn cũng đừng chờ đợi hay để dành nó lại cho một khi nào khác hơn, mà hãy give it all and give it now.  Và tôi biết rằng, như một giếng nước trong sâu, nhờ biết cho đi những gì trong sáng và hay đẹp mà chúng ta lại có được nhiều thêm hơn…
Nguyễn Duy Nhiên

Bài đọc - Đừng nên giữ lại

Voice Recorder >>
free hit counter

Sunday, 7 September 2014

đi giữa mây ngàn

đi giữa mây ngàn

Cả ngày tìm kiếm mùa xuân
mà không thấy,
đôi giày cỏ lang thang khắp chốn
đi giữa mây ngàn,
theo con suối vòng quanh
Trở về nhà, ta bật cười vang
Chợt bắt gặp,
hoa mận nở hương thơm ngát
xuân ngay đó trên mỗi đầu cành
bao giờ cũng đã là hoàn hảo

Monday, 1 September 2014

Cafe Pháp buổi sáng

Nhờ những sách ấy, mà mình có được nhiều buổi sáng cafe nơi góc đường yên tĩnh - mà với tôi, tôi gọi nó là cafe Pháp (dharma coffee)... - Huỳnh Trọng Khánh





free hit counter

Sunday, 24 August 2014

vô hành

Vô hành

Vô hành (non-doing) có thể phát xuất từ hành động cũng như từ sự tĩnh lặng. Một nội tâm tĩnh lặng có thể biểu hiện ra trong hành động, khiến như là hành động ấy tự nó làm lấy vậy.  Không dụng sức. Không cố gắng. Không dụng tâm. Cũng không có một tiểu tâm của cái Tôi nhỏ bé nào để dành nhận kết quả.  Nhưng cũng không vì vậy mà ta lại bỏ sót bất cứ một việc gì, dù là nhỏ nhặt đến đâu.
Nương theo lẽ tự nhiên
Vô hành, không-làm-gì, là nền tảng của sự tinh thông trong bất cứ một công việc nào. Thiên Dưỡng Sinh Chủ trong Nam Hoa Kinh có kể câu truyện như sau:

Tuesday, 12 August 2014

Chợt tỉnh

Chợt tỉnh

Mỗi sáng, mở ra những tờ báo hay đọc những trang tin trên mạng, chúng ta thường thấy đầy dẫy những tin tức bất an, những hình ảnh thương tâm trong cuộc sống. Chúng xảy ra hằng ngày. Đôi khi, ta cảm thấy như mất niềm tin vào sự tốt lành của con người.
    Nhưng những khổ đau trong cuộc đời này, chúng bắt nguồn từ đâu bạn hả?  Ông Joseph Goldstein có những chia sẻ như sau trong quyển “Kinh Nghiệm Thiền Quán.

Wednesday, 30 July 2014

Có hay không có một cái Tôi?

Có hay không có một cái Tôi?

Đức Phật thường rất thận trọng mỗi khi ngài trả lời cho ai một điều gì, phương cách trả lời của Phật là làm sao giúp cho người nghe được giác ngộ.
Có những câu hỏi Phật trả lời chung cho tất cả, nếu đó là một vấn đề phổ quát có thể áp dụng cho mọi người.  Có những câu Phật trả lời bằng cách phân tích, định nghĩa những danh tự rõ ràng, trước khi Ngài giải thích.  Cũng có những trường hợp Phật giải đáp bằng cách đặt câu hỏi ngược lại, để làm sáng tỏ vấn đề trong tâm của người hỏi.

Tuesday, 22 July 2014

ngày vừa mới lên

ngày vừa mới lên.

Có một câu chuyện vui như vầy. Trong ngôi làng nọ, mỗi sáng có một vị tu sĩ thức dậy, rời nhà và đi xuống phố để đến đền thờ của mình. Sáng nào ông cũng đều làm việc ấy. Một hôm, khi đi ngang trạm canh ông gặp một người lính gác, anh này biết việc làm hằng ngày của vị tu sĩ, nhưng muốn đùa cợt  nên hỏi: “Sáng nay Thầy đi đâu đó?”

Friday, 11 July 2014

mắt mở vẫn say nồng

mắt mở vẫn say nồng

mắt mở vẫn say nồng from Phap Than on Vimeo.

Có thể rồi ngày sẽ lặng.  Tôi nghĩ vậy.  Vì cuộc đời phải có bốn mùa. Như hôm nay tôi đứng im nhìn mặt trời loáng thoáng trên sóng nước lăn tăn. Tôi ngồi dưới một tàng cây xanh, lá với nắng xôn xao trên đầu. Thảm cỏ xanh chạy dài xuống tận cuối đồi.

Wednesday, 2 July 2014

nỗi đau

nỗi đau

Con người ta sinh ra trên trái đất này là để trải nghiệm tất cả những bài học được mất, sướng, khổ, buồn vui; trải nghiệm những điều bất hạnh nhất trên đời, cũng như những giây phút thăng hoa của cuộc sống. Nếu ai đó nói người đó chưa bao giờ bị đau đớn, thì chỉ là người… ngoài hành tinh thôi!
Nỗi đau không bao giờ giống nhau, nhưng có chung một điểm, đó là: nó làm cho tâm thức ta như bị ‘trúng đạn’. Nhưng cũng nhờ đó, ta như người mê, tỉnh ra, và biết rõ ta đang đau đớn đến nhường nào. Tính biết trong ta nhờ thế, dẫn ta trở lại giây phút hiện tại. Ta trở nên bình tĩnh và suy xét chính xác hơn về nỗi đau của chính mình.

Thursday, 19 June 2014

không có gì đặc biệt

không có gì đặc biệt

Thầy của tôi qua đời khi tôi được ba-mươi-mốt tuổi.  Mặc dù lúc ấy tôi muốn dồn hết tâm lực vào việc hành thiền tại tu viện Eiheiji, nhưng tôi phải trở về để nối nghiệp thầy tại ngôi chùa của người.  Tôi đã trở nên rất bận rộn, cũng như mọi tuổi trẻ khác. Tôi gặp nhiều khó khăn. Những trở ngại này dạy cho tôi rất nhiều, nhưng không thấm vào đâu so với lối sống chân thật và tĩnh lặng tại tu viện.
Tu thiền đòi hỏi ta phải giữ một nếp sống đều đặn bình thường. Thiền không phải là một phương pháp náo động nào hết, mà nó dạy cho ta biết thận trọng, chú ý vào những công việc thường xuyên mỗi ngày của mình.  Những khi ta quá bận rộn và kích động, tâm ta sẽ trở nên thô thiển và tã tơi.  Điều ấy không tốt.  Nếu có thể, hãy giữ cho mình được luôn tĩnh lặng và an vui, tránh những sự kích động. 

Thursday, 5 June 2014

chiếc bình bát của ta

chiếc bình bát của ta

Ngày xưa vào thời đức Phật, mỗi sáng các thầy ôm bình bát của mình đi vào làng để khất thực.  Khất thực có nghĩa là xin vật thực của người để nuôi thân.  Các thầy thong thả đi từ nhà này sang nhà khác, không chọn lựa, mắt nhìn xuống và yên lặng đứng đợi trước cửa.  Và họ tiếp nhận hết bất cứ những vật thực nấu sẵn nào được người dân bỏ vào bình bát của mình, không khen chê, vui buồn, và cũng không phân biệt.  Với một tâm bình đẳng.
Tôi thích hình ảnh ấy. Tôi nghĩ trên con đường thực tập chúng ta cũng như những vị tu sĩ đi khất thực.  Mỗi sáng thức dậy, chúng ta bước vào cuộc sống với chiếc bình bát của mình.  Và chúng ta đâu biết trước hôm nay cuộc đời sẽ trao tặng hay thảy bỏ những gì vào chiếc bình bát của mình?  Những niềm vui hay những lo âu nào?  Nhưng như các vị ấy, chúng ta hãy thực tập theo lời Phật dạy, hãy giữ cho bình bát mình được trống không, và tập tiếp nhận những gì cuộc đời trao cho ta hôm nay, với một tâm bình đẳng không phân biệt. 

Tuesday, 27 May 2014

thiền duyệt

thiền duyệt

Thiền duyệt có nghĩa là niềm vui trong thiền tập.  Khi mới bắt đầu tập thiền, tôi tưởng muốn an tâm và phát triển định lực ta cần phải cố gắng và vất vả ghê gớm lắm.
Tôi còn nhớ trong khóa tu thiền đầu tiên, đầu óc tôi cứ suy nghĩ lung tung và tâm thì chu du đi khắp mọi nơi.  Có lúc bực mình quá, tôi tự nhủ là nếu nó xảy ra lần nữa thì tôi sẽ tự đập đầu vào tường cho biết!  Nhưng thật may cho tôi, lúc ấy tiếng chuông báo hiệu giờ ăn trưa cũng vừa được thỉnh lên.

Wednesday, 14 May 2014

hãy tử tế với nhau

hãy tử tế với nhau.

Có lần đức Đạt Lai Lạt Ma chia sẻ, "Nếu ta có một tôn giáo thì rất tốt. Nhưng thật ra nếu như không có tôn giáo chúng ta cũng vẫn có thể tồn tại và tự xoay xở được. Còn nếu như không có tình người thì chúng ta sẽ không thể nào tồn tại. Bản chất của mọi tôn giáo chính là từ tâm (good heart). Đôi khi tôi cũng gọi tình thương và lòng tử tế là tôn giáo của tôi."
Tôi nghĩ, có lẽ cuộc đời này đang cần hơn bao giờ hết những người với một tâm trong sáng. Chúng ta đang có rất nhiều những phương pháp tu học rất hay, nhưng nếu như đó chỉ là một phương tiện làm đẹp cái tôi của mình, thiếu tình thương và lòng tử tế, a good heart, thì như đức Đạt Lai Lạt Ma nói, "chúng ta sẽ không thể nào tồn tại được"!

Tuesday, 6 May 2014

như hoa cúc giữa đồng

như hoa cúc giữa đồng

Bà Zenkei Blanche Hartman là một giáo thọ trụ trì thiền viện San Francisco Zen Center, thuộc dòng thiền Tào Động của thiền sư Shunryu Suzuki (tác giả quyển Thiền tâm, Sơ Tâm).  Bà Hartman thường phụ trách phần trả lời cho các câu hỏi của độc giả trên một báo Phật học.  Có một độc giả viết thư hỏi bà,

Friday, 25 April 2014

xoay xở khéo léo

xoay xở khéo léo

Cuộc sống của chúng ta bao giờ cũng sẽ có những khó khăn và gặp những vấn đề không vừa ý.  Nhưng hạnh phúc là do ở thái độ của mình.  Nếu như ta biết trở về với một tâm trong sáng, không mong cầu, và biết xử lý những gì xảy ra với cùng một thái độ ấy, thì dù cuộc sống có những khó khăn cũng vẫn có thể là hạnh phúc, vì ta không còn tạo tác thêm những khổ đau mới nữa.  Và tôi nghĩ, đó là một sự xoay xở khéo léo nhất.
    Xin gửi bạn những chia sẻ của bà Sylvia Boorstein trong quyển Dễ hơn là bạn tưởng.”

Tuesday, 15 April 2014

xin lắng nghe tôi

xin lắng nghe tôi

Biết lắng nghe là một phương pháp chuyển hóa nhiệm mầu. Thật ra, khi ta ngồi lắng nghe một người bạn chia sẻ một khó khăn hay muộn phiền nào đó, ta cũng chỉ làm phương tiện để giúp người bạn ấy quay nhìn lại chính họ mà thôi.  Điều mà ta có thể đóng góp cho người bạn là sự thinh lặng và tấm lòng rộng mở, không phê phán của chính mình.

Sunday, 6 April 2014

Là ở nơi này

là ở nơi này

Văn hào Leo Tolstoy có kể một câu truyện về hai người bạn già.  Efim là một người giàu có và có một đời sống rất gương mẫu, ông không uống rượu, không bao giờ nói dối và được mọi người trong làng kính trọng.  Và ngược lại, bạn của ông, Elisha thì có một cuộc sống tạm đủ, thỉnh thoảng ông uống rượu, và hay ưa thích ca hát, vui chơi với bạn bè.
Một ngày nọ, hai người bạn rủ nhau cùng đi hành hương về nơi Thánh địa.  Trên đường đi, Elisha mệt và khát nước nên bảo người bạn của mình hãy cứ đi trước, ông muốn ghé vào ngôi làng gần đó để xin nước uống, rồi sẽ bắt kịp theo sau.

Tuesday, 25 March 2014

nhờ ở sự bất toàn

nhờ ở sự bất toàn

Kinh Tạp A HàmSamyuktagama, có nói về bốn loại ngựa: loại ngựa xuất sắc, loại ngựa giỏi, loại ngựa trung bình và loại ngựa dở.
Loại ngựa thứ nhất có thể chạy nhanh hay chậm, sang trái hay phải, tùy theo ý muốn của người chủ, trước khi nó thấy bóng dáng của ngọn roi.  Loại ngựa thứ hai cũng chạy giỏi như loại ngựa thứ nhất, nhưng trước khi ngọn roi chạm vào da của nó.  Loại thứ ba chỉ vâng lời khi cảm thấy cái đau của ngọn roi trên thân.  Còn loại thứ tư chỉ nhúc nhích khi cái đau đã thấm vào đến xương tủy.  Bạn có thể tưởng tượng được sự học hỏi của loại ngựa thứ tư ấy là gian truân đến chừng nào!

Monday, 17 March 2014

Bốn sự thật về làm cha mẹ

Bốn sự thật về làm cha mẹ

Còn vài hôm nữa thôi là ngày đầu của mùa Xuân, vậy mà sáng nay thức dậy nhìn ra cửa thấy tuyết phủ dày, trắng xóa ngoài sân.  Khu rừng nhỏ cạnh nhà với những thân cây đen in trên nền trời xám, cành khô đan nhau phủ dày một lớp tuyết trắng.  Tôi pha một tách cà phê, ngồi bên chiếc bàn viết nhỏ có vài chậu cây xanh, cạnh cửa sổ, bên ngoài là tuyết trắng.
    Dở đọc lại những bài viết cũ.  Tình cờ đọc được một bài, không nhớ mình phỏng dịch từ một tạp chí Phật học nào, đã rất lâu.  Tác giả chia sẻ về Bốn Sự Thật Mầu Nhiệm (Tứ Diệu Đế), ứng dụng vào sự tu học cho những ai đang làm cha mẹ.  Bây giờ đọc lại, tôi vẫn thấy những điều này vẫn còn rất đúng, cho dù con chúng ta có trưởng thành đến đâu.

Monday, 10 March 2014

Nowhere man

Không có gì ở ngoài để tìm, không có gì ở trong để đạt.  Chi bằng nên nghe lời tôi, hãy nghỉ ngơi đi và thực tập làm một người vô sự.  Làm được như thế còn có giá trị hơn mười năm đi tìm học đạo.  ̶̶  Thiền sư Lâm Tế.
Nếu như cuộc đời này có được thêm những người vô sự, thì có lẽ thế giới này sẽ được hòa bình và hạnh phúc hơn bạn hả...


The Beatles - Nowhere Man from Phap Than on Vimeo.
free hit counter

Monday, 3 March 2014

5 điều tu học căn bản

5 điều tu học căn bản

Trong sự tu tập, ta hãy thực tập với những gì đang xảy ra với chính ta ngay trong giây phút này, với tư tưởng, cảm xúc của mình, với ngay cả những bất an của mình.  Nó có nghĩa là ta hãy thực tập bằng con người thật của chính mình, ngay nơi đây, trong giây phút này.  Và đó mới thật sự là một công phu chân thật.
Và năm điều sau đây có thể giúp chúng ta thực hiện được việc ấy:

Saturday, 22 February 2014

hạnh phúc đơn sơ

hạnh phúc đơn sơ

Tôi đứng ngoài hiên cốc, nhìn xuống phía dưới kia là một thung lũng rộng, mênh mông đất trời.  Xa xa là những cánh đồng cỏ xanh vàng trải dài tít đến tận bìa rừng.  Sáng nay trời không có sương mù, tôi có thể nhìn được những làn mây trắng mỏng vướng ngang các ngọn đồi chập chùng ở cuối chân trời.  Đứng đây nhìn xuống, tôi thấy một không gian thênh thang xanh mát.  Xa xa, có một xóm nhà vách đá, mái ngói đỏ nằm xinh xắn giữa một cánh đồng cỏ ngút ngàn.