Tuesday, 26 July 2016

Mà quên sương tuyết

Mà quên sương tuyết


Tôi thích thơ Haiku.  Mỗi chữ như hạt sương nhỏ chứa trọn một vầng trăng, mỗi câu thơ đơn sơ nhưng chuyên chở được cả một thực tại.  Nơi tôi ở bây giờ là mùa đông.  Mấy hôm trước trời có một cơn mưa tuyết.  Buổi tối bước ra vườn, con đường nhỏ phủ tuyết trắng màu sáng xanh dưới ánh trăng.  Chợt nhớ đến câu thơ của Basho:
Quét tuyết sương
Mà quên sương tuyết
Cây chổi trong vườn
Hình ảnh tuy đơn sơ nhưng người đọc vẫn cảm nhận được sâu sắc một sự tĩnh lặng và một thái độ vô cầu.  Giữa cuộc đời, ta hãy làm những gì cần làm mà vẫn thong dong giữa những đến đi, mất còn trong cuộc sống.
Chỉ cần một ý thức sáng tỏ
Trong đạo Phật có nói về một yếu tố giúp ta có được một cuộc sống thong dong hơn, bớt dính mắc hơn khi tiếp xúc với thực tại, đó là một cái thấy tự nhiên và trong sáng.
Có một câu truyện về Tổ Long Thọ (Nagarjuna). Một anh ăn trộm tìm đến gặp ngài Long Thọ nói, "Thưa Thầy, con là một tên trộm, nhưng con rất muốn được làm đệ tử của Thầy, con thật lòng và nhất định dầu cho Thầy có đuổi con cũng không đi.  Xin Thầy hãy nhận con làm đệ tử, nhưng cũng xin Thầy đừng bắt con phải bỏ nghề ăn trộm này, vì con đã cố gắng từ bỏ nhiều lần nhưng không thể nào được!" 
Ngài Long Thọ nhìn anh ta rồi nói, "Ta không có vấn đề hay lo ngại gì hết.  Anh có tâm cầu đạo như vậy rất tốt, ta sẽ nhận anh làm đệ tử của ta.  Từ nay anh hãy sống và làm những gì anh làm, nhưng ta chỉ có một điều kiện thôi: là anh phải có ý thức rõ ràng về những hành động của mình, mà chỉ cần thấy đơn giản và tự nhiên thôi, chứ cũng không cần phải dụng công gì hết."  Anh ăn trộm vui mừng nhận lời ngay, vì Ngài không hề bắt anh phải từ bỏ nghề sống của mình.  
Một tháng sau anh trộm trở lại gặp ngài Long Thọ và nói, "Lời dạy của Thầy thật là khó thực hiện, vì mỗi khi con có ý thức rõ ràng thì tự nhiên con không thể nào làm chuyện bất thiện được, vì con thấy được nguyên nhân của khổ đau.  Và những khi con bất cần, và cứ làm việc bất thiện, thì cái thấy trong sáng của con cũng không thể nào có mặt nữa!"
Một mảnh trăng lấp đầy
Cuộc sống có những ràng buộc và bất an, nhưng ta vẫn có thể bước đi thong dong được, bạn có nghĩ vậy không?  Quét tuyết sương, mà quên sương tuyết...  Chúng ta không bao giờ chối bỏ được sự có mặt của khổ đau, nhưng chúng ta cũng có thể tiếp xúc được với hạnh phúc bằng một cái nhìn sáng tỏ.
Đối với tôi trong giờ phút này, hạnh phúc là được ngồi yên bên ly cà phê với một người bạn, nghe một lời kinh xưa, đi thiền hành dưới trời nắng ấm, hay được đọc một bài haiku hay...  Còn bạn thì sao?  Mỗi phút giây này cũng là một giây phút duy nhất trong cuộc đời mình.  Chúng ta có thể chán nản, phiền muộn về nó, hoặc chúng ta cũng có thể thấy những gì bình yên đang có mặt tự nhiên.
Trên đầu ngọn cây
Khoảng trống nơi cành khô gãy
Một mảnh trăng lấp đầy
Phan Thị Kiều Trang
Trong đêm khuya, nơi khoảng trống giữa những nhành cây gầy guộc khô gãy ấy, bạn có thấy chăng một vầng trăng sáng.
Thực tại là tự nhiên
Thiền sư Lâm Tế có nói về địa hành thần thông, có nghĩa là ta đang thể hiện thần thông trong mỗi bước chân của mình.  Sự tu tập không phải để giúp ta đạt được những khả năng phi thường như là đi được trên lửa, bay trên mây hoặc bước trên mặt nước, mà phép lạ là đi trên mặt đất.  Và khi ta ý thức được rằng những gì ta muốn chưa chắc gì sẽ có mặt ở nơi ta đến, nhưng lúc nào cũng có thể có mặt trong bước ta đi.  Ta thanh thản và thật sự có mặt với mỗi bước chân của mình.  Phép lạ không phải là làm sao để mình vượt qua hoặc tránh né, mà là để thật sự có mặt trong thực tại.
Có lẽ, lý thuyết thì bao giờ cũng dễ hơn thực hành phải không bạn!  Nhưng tôi nghĩ, tất cả đều bắt đầu từ sự thay đổi nhận thức và cái nhìn của mình mà thôi. Muốn có cái thấy sáng tỏ ấy ta phải dùng đến thần nhãn của mình.  Ta thường cho rằng, người có thần nhãn là người có thể nhìn xuyên suốt được qua khắp ba nghìn thế giới, thấy được quá khứ và tương lai, hoặc nhìn thấy được hào quang của Phật...  Nhưng có lẽ Ngài Lâm Tế sẽ nghĩ khác, thần nhãn là thấy được những gì đang có mặt trong giây phút này, như chúng thật sự là.  Có tuyết sương thì ta quét sương tuyết, nhưng rồi ta nắm giữ lại làm gì, thì hạnh phúc cũng sẽ là một thực tại tự nhiên thôi, phải không bạn?
Trăng vào của sổ
Mùa đông năm nay trời có mưa nhiều và thật lạnh.  Những ngày bước ra ngoài, sương mù dày đặc không gian phủ kín khu vườn, che khuất đường đi.  Và trong cuộc đời, đôi lúc nhờ lối đi xưa bị che lấp mà ta lại chợt thấy được con đường mới.  Nhờ có những khổ đau mà mình lại tìm được sự thong dong. 
Có những đêm khuya sau khi tắt chiếc đèn nhỏ bên bàn viết, tôi thấy trăng soi vào thật sáng.
Trong lều nhỏ
Một ánh sáng vuông
Trăng vào cửa sổ
Basho
Và bạn có thấy không, ánh sáng vuông ấy cũng thật như một vầng trăng trong sáng ngoài kia...
nguyễn duy nhiên
free hit counter

Monday, 18 July 2016

4 phút 33 giây

4 phút 33 giây

Một ngày lất phất mưa tháng tám năm 1952, tại thành phố Woodstock ở tiểu bang NewYork có một buổi hòa nhạc giới thiệu những sáng tác của nhạc sĩ, cũng vừa là một học giả về âm nhạc, John Cage. Trong chương trình có ghi một sáng tác mới của ông với tựa là 4’ 33”bốn phút ba mươi ba giây, sẽ do nhạc sĩ David Tudor độc tấu bằng piano.
    Bài nhạc 4’ 33” gồm có ba phần (three movements).  Tudor bước lên sân khấu chào khán giả.  Ông ngồi xuống bên chiếc piano, lấy chiếc đồng hồ ra điều chỉnh lại và đặt trước mặt.  Tudor nhẹ nhàng đóng lại nắp đàn, cẩn trọng nhìn bản nhạc, ngồi yên bất động trong 30 giây.  Ông mở nắp phím đàn lên dấu hiệu phần thứ nhất chấm dứt.

Tuesday, 5 July 2016

Đức Phật ngồi yên

Đức Phật ngồi yên

Trong thời đại ngày nay, dường như một giờ của chúng ta mỗi lúc lại đầy kín thêm hơn. Chúng ta rất bận rộn. Bận rộn sống, bận rộn đi làm, bận rộn vui chơi, bận rộn cho đủ mọi chuyện, ngay cả trong sự nghỉ ngơi của mình… Tốc độ của đời sống mỗi lúc một tăng nhanh, mà chừng như thời gian không còn bắt kịp theo nữa. Nhưng ngày nay mấy ai dám buông bỏ sự bận rộn của mình được, phải không bạn? Vì nếu buông bỏ chúng rồi chúng ta còn lại gì đây, hay chỉ là một sự trống vắng mà thôi! Và vì vậy, chúng ta tiếp tục cứ đi tìm cầu một cái gì đó trong sự bận rộn của mình.

Monday, 27 June 2016

đâu là của riêng ai

đâu là của riêng ai

Có một anh chàng trai nghèo khổ nhưng lại có một tâm đạo rất lớn.  Mặc dù gia cảnh vất vả nhưng lúc nào anh cũng mong muốn tìm cho mình một con đường hạnh phúc, một hạnh phúc chân thật và không đổi thay.  Mỗi khi nghe nói bất cứ nơi đâu có vị thầy nào giỏi, thì dù hoàn cảnh khó khăn anh vẫn lặn lội tìm đến để cầu đạo.  Nhưng qua bao năm tháng anh vẫn không đạt được những gì mình muốn, hạnh phúc mà anh tìm kiếm vẫn thấy quá xa xôi.
    Một đêm khi anh ngủ, trong giấc mộng có một vị thần hiện ra dặn anh sáng mai hãy đi thật sớm đến một khu rừng gần đó, anh sẽ gặp một vị tu sĩ, và hãy hỏi thì ông ta sẽ giúp cho anh có được một cuộc sống hạnh phúc.

Tuesday, 14 June 2016

Quay lại là bờ

Quay lại là bờ

Đứng ở độ cao này, hơn chín ngàn bộ trên mặt biển, ta có thể nhìn thấy được sự vận hành biến đổi của thời tiết cách xa mình hằng trăm dậm. Những đám mây đen của một cơn bão rộng hơn cả một thành phố, nặng nề di chuyển ngang qua trên các thung lũng. Với ngàn những chiếc bóng xám xịt quấn quýt vào nhau, cùng pha trộn trong một cái chảo khổng lồ, như một thứ linh đơn huyền bí bào chế bởi một bà phù thủy. Thỉnh thoảng có những tia chớp lóe sáng xé rách bầu trời xám xịt tận phía xa, trong thinh lặng, xa hơn cả khả năng du hành của âm thanh. Và rồi những đám mây đen từ từ kéo đến gần hơn, theo với chúng là những âm vang ì ầm, trong một không gian của những hỗn mang, loạn lạc, náo động, cùng kéo nhau về tụ hội và gào thét trong gió.

Tuesday, 7 June 2016

Nhiệm mầu

Nhiệm mầu



Có những ngày tôi thấy mình
Bước chân hai lần
vào cùng một dòng sông,
Dẫn con ngựa đến nước
và nó chịu uống,
Nhìn cây
và thấy được toàn thể một khu rừng
Không cần đến ngón tay
vẫn thấy rõ một vầng trăng

Chung quanh tôi
Một con én
cũng đủ làm nên mùa xuân.
Nơi đây
Tuy không có bột
nhưng người ta vẫn gột được nên hồ.
Lấy mật ngọt ra từ nơi mướp đắng
Con đường dài vượt qua bằng bước ngắn
Những điều lạ và mới
vẫn có đây dưới ánh nắng mặt trời

Có những ngày tôi chợt thấy,
Bụt nhà vẫn thiêng.
Tuy có mới nhưng không hề nới cũ
Cha mẹ sanh con và cũng sanh cả tấm lòng
Ở nơi đây,
Thước có thể đo được lòng người
Thật thà là cha của khéo khôn
Đâu cần hoạn nạn mới thấy được tình thân
Bắt hình dong, ta chỉ cần nhìn vào mặt

Có những ngày
Tôi không cần gánh cực mà đổ lên non,
nó tự trôi đi theo một ngày mưa lớn
Đường dài có ngấp ngàn bóng mát
Cơ hội nào không chỉ đến có một lần
Chiều ra đứng ngõ sau,
nhìn về quê cũ
thấy bao giờ mình cũng vẫn còn quay lại được

Chung quanh đây
Cuộc sống
với những điều kỳ diệu
Những nhiệm mầu chỉ biểu hiện
khi dừng yên
Khi ta để lòng mình im lặng tiếng…

Nguyễn Duy Nhiên

free hit counter

Thursday, 19 May 2016

uống ngụm mặt trời

uống ngụm mặt trời

Tia nắng mặt trời là một năng lượng. Tuy bên ngoài có vẻ như ánh nắng chỉ lặng lẽ và không làm gì hết, nhưng nhờ nó mà chiếc lá được xanh, một đóa hoa nở trong sương sớm khi ngày mới lên. Và bạn biết không, sự tĩnh lặng và trong sáng của ta cũng thế. Tuy nó không có một hình tướng nào, nhưng có khả năng làm tươi mát thân ta, chữa lành những thương tích sâu kín trong tâm, và làm cuộc sống chung quanh mình được sáng tỏ hơn thêm. Và năng lượng ấy cũng có một ảnh hưởng sâu rộng hơn là ta nghĩ.

Thursday, 12 May 2016

Chạm những lá xanh

Chạm Những Lá Xanh


Sáng cuối tuần tôi đi uống cà phê với một người bạn. Chúng tôi chọn một chiếc bàn nhỏ cạnh một khung cửa sổ lớn. Ngồi kề bên không gian lành lạnh, ngoài kia bầu trời đục xám mây của một ngày mưa ướt át. Quán cà phê đông người vào ra, nhưng chỗ chúng tôi ngồi thật bình yên. Tháng năm trời vẫn có những ngày mưa tiếp nối nhau.
    Vẩn vơ qua những câu chuyện của ngày tháng, người bạn tôi chợt nhắc đến cuốn phim Life is Beautiful của Roberto Benigni. Câu chuyện về một cặp vợ chồng trẻ và đứa con nhỏ, hạnh phúc của họ bị cắt ngang khi cuộc thế chiến thứ II bắt đầu. Cuốn phim có một kết cục buồn, mất mát, nhưng lại có tựa đề là Life is Beautiful. Có lẽ tựa đề ấy muốn nói rằng, cuộc sống tuy có những bất ngờ, đôi khi là những kết cục không như ý mình muốn, nhưng nó vẫn đẹp. Đẹp là vì giữa những vô lý và bất nhẫn ấy, sự có mặt của tình thương vẫn làm cho cuộc đời có ý nghĩa và trong sáng.

Wednesday, 4 May 2016

Nhảy vào suối mát ta chơi

Nhảy vào suối mát ta chơi

Có lần vào một tiệm sách, thấy trên tường có treo một thư pháp thật đẹp viết “Dẫu biết vô thường sao lòng vẫn xót xa”. Tôi chợt nghĩ, có phải “lòng ta cảm thấy xót xa” vì cuộc đời vô thường và có nhiều thay đổi như câu thư pháp ấy viết không? Hay vì một nguyên nhân nào khác?
Thay đổi là sự tự nhiên
Nơi tôi ở có bốn mùa rõ rệt. Có những tháng tuyết rơi thật cao ngập trắng và xóa hết đường phố, rồi mùa xuân có hoa nở đủ sắc màu với những cành lá non tươi màu xanh mạ, và mùa hè về cây cỏ xanh rì soi bóng bên dòng suối trong mát. Và vào tháng này trời nơi đây đã bắt đầu vào thu. Tôi biết vài tuần nữa thôi, ngàn lá bên khu rừng nhỏ sau nhà sẽ đổi muôn màu, chúng rụng bay khắp trời, để lại một rừng cây trơ trọi khi trời trở lạnh và ngày ngắn đi hơn.

Thursday, 28 April 2016

Thiền là gì?

Thiền là gì?

Có lần một thiền sinh về thăm thiền viện Tassajara, của cố thiền sư Shunryu Suzuki, anh có dẫn theo hai đứa con mình, 6 tuổi và 8 tuổi. Sau một ngày vui chơi và sinh hoạt với đại chúng trong thiền viện, buổi tối khi sửa soạn cho các cháu đi ngủ, chúng chợt hỏi anh, “Ba ơi, Thiền là gì?”  What is Zen?  Anh im lặng suy nghĩ một lúc, rồi nói với các cháu, “Sáng mai hai con hãy đi hỏi các thầy cô ở đây câu hỏi ấy đi, và rồi kể lại cho ba nghe!”
    Và đây là những câu trả lời mà các em nhận được từ các thầy cô ở thiền viện Tassajara. Thiền là gì?

Thursday, 21 April 2016

hoa rơi vì nắm bắt

hoa rơi vì nắm bắt

Tôi nhớ câu truyện về một anh thợ may nghèo. Một đêm anh nằm mơ thấy có một vị thần hiện ra bảo anh nên đi về hướng tây, anh sẽ gặp một cây cầu màu đỏ, và nơi đó có chôn một hũ châu báu. Sáng hôm sau anh thức dậy thật sớm, lên đường đi về hướng tây theo lời vị thần chỉ. Đến xế chiều, quả thật như lời dặn, anh gặp một chiếc cầu màu đỏ bắt ngang dòng suối lớn, nhưng cạnh đó có một người lính gác.

Thursday, 14 April 2016

lời khuyên cho em

lời khuyên cho em

Ông Robert Fulghum là tác giả của một bài văn ngắn nổi tiếng, "Tất cả những gì tôi thật sự cần biết, tôi đã học ở lớp mẫu giáo", All I really Need to Know I Learned in KindergartenBài văn này đã được một dân biểu Hoa kỳ đọc trước Quốc Hội Liên Bang với mục đích để nó được ghi lại và lưu giữ mãi trong Hồ Sơ Quốc Hội, the Congressional Record.

Wednesday, 6 April 2016

Một câu hỏi đúng

Một câu hỏi đúng

Có lần một người bạn hỏi tôi, "Nếu như bây giờ mình được gặp Phật và được phép hỏi Ngài một câu, anh nghĩ mình sẽ hỏi gì?"

Tuesday, 22 March 2016

Bảy phần tám của vấn đề

Bảy phần tám của vấn đề

Một tu sĩ ở thế kỷ thứ sáu, Abba Dorotheus, có chia sẻ như sau: “Bất cứ khi bạn làm một việc gì, cho dù nó có quan trọng hay gấp rút đến đâu, tôi cũng không muốn bạn phải gây gổ hay bức xúc. Bởi bạn biết không, mọi việc ta làm, dầu cho quan trọng đến đâu, cũng chỉ là một-phần-tám của vấn đề mà thôi. Còn có được một thái độ an tĩnh là bảy-phần-tám của vấn đề còn lại, và cho dù việc bạn làm có thất bại đi chăng nữa!

Thursday, 10 March 2016

Ngài sẽ nói gì?

Ngài sẽ nói những gì?
Một trong những đặc tính về giáo pháp của đức Phật là Sanditthiko, có nghĩa là thiết thực hiện tại. Thiết thực, practical, và hiện tại, here now. Hay nói một cách khác là giáo lý ấy phải có tính cách cụ thể và có mặt ngay trong bây giờ và ở đây.